یاد بگیریم با هم زندگی کنیم

یاد بگیریم با هم زندگی کنیم (نشریه پرواز)

هم‌زمان با هفته‌ی جهانی گفت و گوی ادیان، روز دوشنبه 25 شهریورماه سال جاری، موسسه‌ی گفت‌وگوی ادیان برنامه‌ای با عنوان «یاد بگیریم با هم زندگی کنیم» برگزار نمود که در طی این برنامه، مهندس آرش آبایی از جامعه‌ی کلیمیان تهران، حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محمد صادق کاملان، عضو هیئت علمی گروه فلسفه‌ی دانشگاه مفید، دکتر اردشیر خورشیدیان، رییس انجمن موبدان زرتشتی تهران و اسقف رمزی گرمو از جامعه‌ی آشوریان تهران، به ایراد سخنرانی پرداختند.
در ابتدای این برنامه که با استقبال خوبی نیز از سوی همراهان موسسه‌ی گفت و گوی ادیان مواجه شد، در ابتدا، محمد علی ابطحی، رییس موسسه‌، با اشاره به مناسبت آن هفته، که هفته‌ی جهانی صلح و گفت و گوی ادیان نام دارد، گفت: «در سراسر دنیا موسسات صلح‌خواه و گفت و گوی ادیان، به همین مناسبت برنامه‌هایی اجرا می‌کنند. امسال نیز پنجمین سالی است که موسسه این برنامه را برگزار می‌کند.» وی افزود: «ایران کشوری است که در آن درگیری دینی به صورت مستقیم وجود نداشته و در طول تاریخ به دلیل آموزه‌های صلح‌خواهانه‌ی دین زرتشت و در استمرار آن پس از ظهور اسلام و هم‌چنین حفظ ایرانیت و سنت‌های ایرانی توسط مسلمانان، این‌که ایرانی هم مسلمان شد و هم ایرانی ماند، به نوعی پذیرفت مکتبی را که در آن تساهل و تسامح وجود داشته‌باشد.» وی در ادامه درباره‌ی فعالیت‌های اخیر موسسه متذکر شد: «امسال موسسه‌ی ما با موسسه‌ی یونیسف و یک موسسه در ژاپن پروژه‌ی مشترکی انجام داد که در نگاه اول، به کودکان می‌آموزد که چگونه با هم زندگی کنیم و با هم حرف بزنیم.» وی در خاتمه، ضمن تشکر از حضور سخنرانان در آن جلسه، گفت: «جامعه‌ی ما باید دین را به عنوان ابزار صلح استفاده کند و باید اجازه‌ی حرف زدن بدهد نه این‌که عاملی شود برای خشونت و حرف نزدن.»
در ادامه‌ی این برنامه، آقای صدوقی از مسئولین موسسه ضمن دعوت از سخنرانان برای آغاز برنامه‌ی خود، به طرح دیپلماسی دینی و فعالیت‌های موسسه و به‌ویژه آقای ابطحی درباره‌ی این ایده اشاره کرد و گفت: «دولت نیز از طریق یکی از موسسات وابسته به خود، در زمینه‌ی دیپلماسی دینی فعالیت‌هایی را صورت داده که بسیار مثبت و مفید است.»
پس از آن، مهندس آبایی به عنوان نخستین سخنران، با اشاره به مشترکات ادیان که علاوه بر زمینه‌های الهی و معنوی، زمینه‌ی اجتماعی نیز دارد و پیروان ادیان توانسته‌اند علی‌رغم اختلافات با یک‌دیگر زندگی کنند، افزود: «در تورات آمده‌است که خدا انسان را از جهت معنوی به شکل خود آفرید و همه‌ی انسان‌ها را از یک نفر یعنی «آدم» به وجود آورد تا تبعیضی از لحاظ اجدادی برای انسان‌ها وجود نداشته‌باشد.» وی هم‌چنین به ریشه‌های تبعیض دینی اشاره کرد و گفت: «باور متعصبانه به حقانیت دین خود در عین رد هرگونه اعتقادات دیگر، اعلام و اقدام برای طرد پیروان دیگر ادیان و هم‌چنین سوء استفاده‌ی سیاست‌مداران و استعمارگران از اعتقادات دینی، همگی ریشه‌های تبعیض دینی هستند.» وی هم‌چنین با برشمردن اشتراکات بین ادیان، افزود: «ایمان به خدای واحد، وحی و نبوت، رستگاری و رستاخیز و جهان پس از مرگ، از مشترکات بین ادیان است.» وی در ادامه به جنبه‌ی انسانی، اجتماعی و دنیوی ادیان اشاره کرد و متذکر شد که بخش عمده‌ای از دین یهود به‌ این موضوعات اختصاص دارد. وی هم‌چنین گفت: «یکی از معروف‌ترین بخش‌های تورات، ده فرمان است که به غیر از فرمان چهارم آن، نه فرمان دیگر عام بوده و نشان از دین خاصی ندارد. هم‌چنین از بین این فرامین، چهار فرمان به رابطه‌ی بین انسان و خدا و شش فرمان به رابطه‌ی بین انسان‌ها اشاره دارد و این نشان‌گر آن است که بیش از 50 درصد فرامین آیین یهود، به روابط دنیوی انسان‌ها اختصاص دارد.» وی در پایان سخنان خود، با برشمردن راه‌های همزیستی بهتر، گفت: «توجه به جنبه‌های اخلاقی آموزه‌های دینی، کم رنگ کردن نقاط افتراق دینی، توجه به نهادینه کردن تکثر دینی در درون جوامع و هم‌چنین توجه به مسیری که برای دستیابی به سعادت توسط ادیان پیموده می‌شود، از راه‌های همزیستی مسالمت‌آمیز مابین ادیان است.»
در ادامه، دکتر کاملان با تقدیر از سخنان مهندس آبایی و اشاره به این نکته که عناوین سخنرانی‌شان با عناوین سخنرانی ایشان یکی است، گفت: «عناوین سخنرانی بنده با سخنرانی آقای مهندس آبایی یکی است، بی آن‌که ما پیش از این متن سخنرانی یک‌دیگر را دیده باشیم و این نشان از همان مشترکات بین ادیان دارد.» وی با اشاره به آیاتی از قرآن، گفت: «سوال اساسی این است که آیا متدینان به ادیان در تعامل با یک‌دیگر باید از معیار و ملاک‌های واحدی استفاده کنند و یا ملاک‌های متفاوتی نظیر هم‌کیش بودن یا نبودن، خودی بودن یا غیر خودی بودن؟ به نظر می‌رسد که اسلام روی یک معیار واحد تاکید می‌کند.» وی افزود: «هر دین، سه بخش دارد، اعتقادات، اخلاق و شریعت که اگر اختلافی بین ادیان هست، در همان بخش شریعت است.» وی در پایان نیز گفت: «اکثر آیات قرآن، پیرامون مسائل اخلاقی و اعتقادی است و بیش‌تر اخلاقی، تا آن‌جایی که قرآن می‌گوید از فرستادن همه‌ی پیامبران، یک هدف بیش‌تر نداشتیم و آن تعالی اخلاقی جوامع بوده‌است.»
در ادامه دکتر خورشیدیان از جامعه‌ی زرتشتیان به ایراد سخنرانی پرداخت و با تاکید بر این‌که راه جهان یکی است و آن، راه راستی است، گفت: «اخلاق، قانون را می‌نویسد و قانون در جامعه عدالت ایجاد می‌کند. اخلاق انسانی است و در کنار این واژه، نباید چیز دیگری قرار گیرد. دین فقط برای بیدار کردن وجدان انسان است و نباید از آن تعبیر دیگری کرد. دین یا همان دئنا، یک مفهوم دارد و آن مفهوم وجدان بیدار انسانی است.» وی هم‌چنین گفت: «خوشبختی از آن کسی است که در پی خوشبختی دیگران است. دانایی است که نیکی را بر می‌گزیند و ما باید انسانیت را بالا ببریم. پیامبران آمده‌اند که ما را به خدا نزدیک کنند و نه به خودشان و وجدان و خرد باید در کنار یک‌دیگر باشند.»
در بخش انتهایی این برنامه، اسقف رمزی از جامعه‌ی آشوریان به ایراد سخنرانی پرداخت و گفت: «از دیدگاه ما، زندگی کردن با هم ریشه در راز خود خدا دارد. منشا این هم‌زیستی یا زندگی‌کردن با هم، یکی از خواسته‌های خدا است. بنابراین قبل از آن‌که هم‌زیستی یک نیاز بشری باشد، یک خواسته‌ی الهی است. یعنی خداوند می‌خواهد همه‌ی مردم با هم‌ زندگی کنند تا روزی به سعادت کامل برسند.» وی در ادامه با اشاره به ایمان مسیحیان به خدای یکتا، یاد آور شد: «در خدای واحد، یک زندگی مشترک و هم‌زیستی است و این هم‌زیستی، ین سه شخص شل می‌گیرد که ما این سه شخص را به نام‌های پدر، پسر و روح‌القدس می‌شناسیم، یا راز تثلیث اقدس. یک هم‌زیستی از ازل در خدا وجود دارد و چون این هم‌زیستی هست، خداوند می‌خواهد که بین مردم نیز هم‌زیستی وجود داشته‌باشد.»