يهودي منوهين ، نابغه موسيقي قرن

 فروردین 78

یهودی منوهین ، یكی از مشهورترین و برجسته ترین نوازندگان قرن ، روز جمعه 12 مارس1999 (21 اسفند1377) در سن 82 سالگی بر اثر حمله قلبی در یكی از بیمارستانهی برلین درگذشت.

منوهین كه درلندن اقامت داشت به تازگی برای رهبری اركستر سمفونیك ورشو كه قرار بود سه شنبه همین هفته آثاری از برامس و مندلسون را در برلین اجرا كند به آلمان رفته بود ولی به علت عود بیماری ریوی‏‏‌اش كه مدتها از آن رنج میبرد مجبور به لغو برنامه و بستری شدن در بیمارستان مارتین لوتر شهر برلین در گذشت. جنازه او به لندن انتقال یافت و قرار است در این شهر طی مراسمی به خاك سپرده شود.

یهودی منوهین در 22 آوریل 1916 در خانواده ی از یهودیان مهاجر روسیه در نیویورك به دنیا آمد از كودكی نبوغ فراوان در موسیقی را از خود نشان داد و آموزش نوازندگی ویولون را از 5 سالگی آغاز كرد.

یهودی منوهین از 6 سالگی نخستین كنسرت خود را داد و در 7 سالگی همراه با اركستر سنفونی سانفرانسیسكو سنفونی اسپانییی لالو را اجرا كرد.

در سن 10 سالگی منوهین در كارنگیهال نیویورك ساز میزد و حتی 13 سالهاش نشده بود كه به عنوان تكنواز ویولون همراه با اركستر فیلارمونیك برلین به رهبری برونو والتر كنسرتوهی بتوون ، برامس و باخ را اجرا كرد.

یهودی منوهین علاوه بر این كه چهره ‏هی انسان دوست و انسان مدار و از فعالان اقدامات بشر دوستانه شهرت بسزیی داشت.

در زندگینامهی كه به قلم خود او در سال 1977 با عنوان "سفر پیان ناپذیر" انتشار یافت منوهین نوشته است "موسیقی و بخصوص ویولون برای من رشته ی است كه قلبها را به یكدیگر پیوند میدهد".

او كه فردی بسیار پر انرژی بود و بطور متوسط سالی 120 كنسرت اجرا میكرد در كنار فعالیت هنری هیچگاه از خدمات اجتماعی نیز باز نیستاد، دو جشنوارة بزرگ موسیقی "گشتاد" در سوئیس و "بث" در انگلستان به دست او تأسیس شده است و آكادمی بین المللی نوازندگان جوان سازهی زهی در گشتاد نیز در سال 1977 به دست او بنا نهاده شد.

با ینكه منوهین به نسل گذشتة نوازندگان تعلق دارد اما فعالیت او هیچگاه بر عرصة موسیقی كلاسیك محدود نشد. او در كنار اجری آثار سنگین و بزرگ موسیقی همراه با "استفانه گراپلی" موسیقی جاز اجرا میكرد و دركنار "راوی شنكر" نوازندة بزرگ هندی آهنگهی عرفانی شرقی مینواخت.

منوهین با ینكه یهودی بود آشكارا از فلسطینیها دفاع میكرد و به همین دلیل مورد خشم اسرائیل قرار داشت. او همیشه میگفت : "اسرائیل با توجه به عملكردی كه در تاریخ كوتاه خود داشته است نبید انتظار موافقت و همدلی از كسی داشته باشد".

منوهین سالهی آخر عمر خود را بیش از هر چیز به آموزش و حمیت از كودكان و نوجوانان مستعد موسیقی وقف كرد. او در سال 1963 مدرسة شبانهروزی برای آموزش موسیقی در حومه لندن تأسیس كرد كه برخی از بزرگترین نوازندگان اركسترهی بزرگ جهان را پرورش داد.

منوهین دو بار در سالهی 1937 و 1944 ازدواج كرد و از آنها صاحب سه پسر و یك دختر شد.

‹‹موشه منوهین›› پدر یهودی منوهین یكی از سرشناسترین یهودیان مهاجر از روسیه به غرب در اویل قرن بیستم است. ‹‹موشه منوهین›› بعد از انقلاب روسیه 1917 به انگلستان مهاجرت كرد او یك یهودی معتقد و پیبند به اوصول بود. بعد از كنگره اول صهیونیستها در سوئیس در سال 1897 فعالیت آشكار و دامنهداری علیه نژاد پرستی صهیونیستی آغاز كرد و به فلسطین آنروز مسافرت نمود و زندگی مردم فلسطین را از نزدیك دید و نوشته هی خود به سختی علیه بیدادگری به مردم فلسطین اعتراض نمود بطوریكه مورد خشم سازمانهی صهیونیستی قرار گرفت ولی به هیچ وجه پا پس نكشید و تا پیان عمر به اصول اعتقادی دینی انسانی خود وفادار ماند.

در وفاداری او به یهودی بودن نقل كردهاند كه همراه همسر و پسر خردسالش كه هنوز برای او شناسنامه نگرفته بود به شهر لندن رفت و در جستجوی آپارتمانی برای اقامت خود میگشت بالاخره محلی ر برای سكونت انتخاب كردند و اما در موقع نوشتن پرسشنامه صاحب خانه متوجه شد كه خانواده منوهین یهودی هستند برای ینكه منتی بر آنها گذاشته باشد گفت: «نمیدانستم شما یهودی هستید. قیافه شما مثل سیر یهودیها نیست» موشه منوهین برآشفت و به همسرش گفت نام فرزندمان را یهودی میگذاریم تا كسی در یهودی بودن او شك نكند و همین كار را كرد. لازم به توضیح است كه یهودی اسم خاص نیست كه بر افراد بگذارند.

جهان و منوهین

مرگ یهودی منوهین به عنوان یكی از بزرگترین چهره هی شاخص هنر و فرهنگ قرن بیستم جهان حتی محافل سیاسی را تحت تأثیر قرار داد و رهبران جهان را نیز به اظهار نظر وا داشت.

رومن هرتزوگ رئیس جمهور آلمان پس از اطلاع یافتن از درگذشت منوهین در كشور خود او را یكی از پر آوازهترین موسیقیدانان قرن خواند و: "ما به سوگ یكی از بزرگترین خادمان نوع بشر نشستهیم، جهان با مرگ منوهین به مكانی حقیرتر بدل شدهاست" .

ژاك شیراك رئیس جمهور فرانسه نیز از منوهین به عنوان یكی از بزرگترین نوازندگان ویولون در قرن حاضر كه شخصیتش حتی از جهان موسیقی هم فراتر رفته است یاد كرد و دربارة او گفت: " با فقدان او روشنییها به خاموشی گرائیدند و روشنیی قلبهی ما نیز رو به افول نهاد".

پری ماكوف نخست وزیر روسیه پس از اطلاع یافتن از مرگ یهودی منوهین با صدور پیامی با اشاره به ینكه منوهین از تبار روس بوده است، نقش بزرگ او را در فرهنگ جهان قرن بیستم ارج نهاد و گفت: "كنسرتهی منوهین را در سالهی پس از جنگ جهانی دوم به یاد میآورم او برای همیشه در خاطرة ملت روسیه باقی خواهد ماند".

آلبرت انیشتن ، فیزیكدان بزرگ جهان كه خود نوازندهی چیره دست نیز بود سالها پیش پس از شیدن كنسرتی از منوهین گفته بود : "حالا میفهمم كه خدیی هم هست".
 

مقالات مرتبط:
ویلون منوهین فروخته شد
خاطره ای از سال های دور...
 راز موسیقیدانان