مصاحبه با مسئول اقليت‏ها در وزارت ارشاد - سعيد تقوي

مسجد و صومعه و بتكده و دير و كنيس

هر كجا مي‏گذري ياد دلاراي من است

اشاره :

هفته ‏نامه امرداد، نشريه‏ اي است از جامعه زرتشتيان ايران به مدير مسئولي جمشيد كيومرثي، اين نشريه در شماره 8 (1/5/81)، گفتگويي با مسئول اداره اقليت‏هاي ديني وزارت ارشاد انجام داده است كه گزيده آن در ادامه مي ‏آيد
‌گفتگو از پيمانه سروشپور

سعيد تقوي هستم، 34 ساله و دانش ‏آموخته رشته تاريخ از دانشگاه تهران. حدود 11 سال است كه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت مي‏كنم و 5 سال است كه مسئول اداره امور اقليت‏هاي ديني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هستم .

براساس بند 19 قانون اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، نظارت بر فعاليت‏هاي فرهنگي هنري و تبليغاتي اقليت‏هاي ديني رسمي شناخته شده در قانون اساسي يعني سه اقليت ديني زرتشتي، مسيحي و كليمي بر عهده اين اداره است.

ما متولي هماهنگي و نظارت بر كليه گردهمايي‏ ها و مراسمي كه در مراكز اقليت‏هاي ديني و با سالن‏هاي عمومي انجام مي‏شود و نياز به يك سري هماهنگي با ارگان‏ها و دستگاه‏ هاي ديگر دارد، هستيم. مراسمي مانند جشن‏ها،‌ اعياد ملي، قومي و مذهبي كه با شرايط ويژه‏ اي در سالن‏هاي اختصاصي اقليت‏هاي ديني يا سالن‏هاي عمومي برگزار مي‏شود .

صدور مجوز براي برگزاري كنسرت‏هاي موسيقي، اجراي نمايشنامه و تاتر، برگزاري مسابقات فرهنگي،‌ صدور مجوز نشريات، سالنامه و بولتن‏هاي خاص اقليت‏هاي ديني از ديگر فعاليت‏هاي ماست. همچنين صدور مجوز ورود و خروج مبلغين مذهبي خارجي، كه با توجه به درخواست كليساها و شوراها، به وزارت ارشاد اعلام مي‏شود و با هماهنگي وزارت امور خارجه اقدامات لازم جهت صدور ويزا و ورود روحانيون خارجي انجام شده و پس از ورود نسبت به صدور پروانه كار و اجازه اقامت با هماهنگي ديگر سازمان‏ها اقدام مي‏شود .

از فعاليت‏هاي ديگر اين اداره، اقدامات مشتركي است كه با مشاركت مسئولين و روحانيون اقليت و همكاري ساير دستگاه‏ها در بزرگداشت‏ ها يا مراسمي كه جنبه ملي داشته و با جنبه مذهبي خاص آن اقليت و در عين حال داراي اهميت ويژه‏اي است مانند برگزاري جشنواره و مسابقات فرهنگي، ورزشي به مناسبت دهه مبارك فجر، مراسم سالروز ارتحال بنيانگذار جمهوري‏اسلامي ايران و كنگره ‏هاي ديني مانند كنگره جهاني زرتشتيان، ‌كنگره جهاني آشوريان و ... و برنامه ‏ها و مراسمي كه همكاري چند وزارتخانه و مشاركت اقليت‏هاي ديني را مي‏طلبد، معمولا در اين خصوص هم هماهنگي لازم را انجام مي‏دهيم. 

همچنين بعضي از هموطنان اقليت و مراكز و انجمن‏هاي ايشان، درخواست‏هايي از ساير دستگاه‏هاي دولتي دارند كه گاهي توسط ما پيگيري مي‏شود چون به هر حال ساير دستگاه‏ها اين ارتباط گسترده و مستمر را با اقليت‏ها و پيروان اديان توحيدي ندارند و بعضا ديده شده كه بخاطر عدم شناخت دقيق اقليت‏هاي ديني در يك سازمان دولتي،‌ كار هموطنان اقليت گره مي‏خورد كه در اين صورت چنانچه درخواست خلاف قانون نباشد ما با سازمان‏هاي ديگر جهت رفع مشكل مكاتبه و مذاكره مي‏نماييم .

كتاب‏هايي كه در زمينه مسايل فرهنگي، اجتماعي، مذهبي و تاريخي، پيرامون وضعيت، تاريخ، آداب و رسوم و عقايد اقليت‏هاي ديني است و توسط ناشرين اقليت و با ديگر ناشرين و نويسندگان چاپ مي‏شوند از ما مجوز چاپ و نشر مي‏گيرند.

همانطوري كه مطلع هستيد بعد از تغيير و تحولات فرهنگي چند ساله اخير، جنب و جوش خاصي در عرصه مطبوعات، كتاب و نيز در زمينه‏ هاي مختلف فرهنگي پديد آمد و تعداد نشريات و تيراژ كتاب‏ها به نحو قابل توجه و چشمگيري بالا رفت.

ما اقليت‏ها را از پيكره نظام و پيكره مملكت به هيچ عنوان جدا نمي‏دانيم و آنها را به عنوان هموطنان خود مي‏دانيم كه فقط از جهت اعتقادي و مذهبي تفاوت‏هايي دارند.

اين طرز تفكر و پيشنهاد و پيگيري‏هاي خود ما بوده كه به هر حال اقليت‏هاي ديني هم به تبع كل جامعه در عرصه‏ هاي مطبوعات، كتاب و عرصه‏ هاي مختلف فرهنگي حضور گسترده ‏تري داشته باشند، گو اينكه پيش از اين هم اين فضاي محدود براي نشريات اقليت نبوده است و از اوايل انقلاب تاكنون در دوران مختلف ويژگي‏هاي خاص اقليت‏ها در نظر گرفته شده است. 

ما چندين بار در نشست‏هاي مختلف به دوستاني كه در زمينه مسايل فرهنگي فعاليت دارند اعلام كرده‏ ايم كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي آماده صدور مجوز نشر ويژه اقليت‏هاي ديني به هر تعدادي كه بخواهيد است و ناشران پس از مراجعه و طي مراحل قانوني مي‏توانند مجوز نشر بگيرند .

هر نوع نشريه ‏اي كه ويژه اقليت‏هاي ديني باشد يعني توسط اقليت‏هاي ديني منتشر شود و موضوع آن نشريه عمدتا مربوط به اقليت‏هاي ديني باشد، هماهنگي‏هاي لازم با اداره مطبوعات داخلي جهت صدور مجوز، توسط اين اداره انجام مي‏شود.

در سه سال گذشته، در زمينه‌ نشريات اقليت رشد صددرصدي داشتيم. پيش از سال 76 چيزي حدود 5 نشريه در بين كل اقليت‏هاي ديني وجود داشت اما در حال حاضر 13 نشريه ويژه اقليت‏هاي ديني منتشر مي‏شوند.

در جامعه زرتشتيان نيز نشريه امرداد، ‌اسفند و اشا به تازگي مجوز انتشار داديم گرفته‏ اند. هنوز اين تصور در ذهن برخي از پيروان اقليت‏هاي ديني وجود دارد كه اگر براي گرفتن مجوز نشريه اقدام كنند به آن‏ها مجوز داده نمي‏شود اما از طريق شما اعلام مي‏كنيم كه آماده صدور مجوز كتاب،‌ نشريه و فعاليت ‏هاي فرهنگي خاص اقليت ‏هاي ديني هستيم.

يك سري اصول و ضوابط كلي وجود دارد كه همه آن را مي‏دانيم و اگر خـــلاف آن نباشد، مشكلي در مورد صدور مجوزها نداريم.

به منظور اين كه اقليت‏هاي ديني بتوانند مراسم و آيين‏هاي ديني و سنتي خود را كه از لحاظ نحوه و شكل برگزاري با ديگر اجتماعات عمومي در جامعه، متفاوت است در كمال آرامش و مطابق با آداب و رسوم خود برگزار كنند، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با هماهنگي دستگاه‏هاي مرتبط مقرر كرده است كه اين مراسم ويژه پيروان خاص آن دين برگزار مي‏شود و ديگر افراد در آن مراسم حضور نداشته باشند. اما گاهي اين نياز هست افرادي كه روي پروژه ‏هاي ديني و تاريخي كار مي‏كنند مانند اساتيد دانشگاه‏ها، دانشجويان، پژوهشگران و خبرنگاران، در واقع قشر فرهنگي كه هدف و كارشان مشخص است و به منظور مسايل پژوهشي و علمي مي‏خواهند در مراسم حضور داشته باشند و يا از عبادتگاه‏ ها ديدن كنند، بتوانند در اين آداب و رسوم حضور داشته باشند. ما اين افراد را از طريق نامه معرفي مي‏كنيم و از مسئولان جوامع اقليت ديني مي‏خواهيم كه با اين افراد همكاري كرده و به پرسش ‏هاي آن‏ها پاسخ بدهند.

در اوايل انقلاب هنگامي كه قانون اساسي نوشته مي‏شد، با مشورت نمايندگان مسيحيان، زرتشتيان و يهوديان در قانون اساسي اصل سيزدهم عنوان شد كه سه اقليت ديني زرتشتي، مسيحي و يهودي آزادي‏هايي را دارند. پيروان اين سه دين با نام اقليت ديني از ديگر آيين‏ها جدا شده و آزادي‏هايي براي برگزاري مراسم مذهبي، قومي، چاپ كتاب، ‌داشتن مدارس خاص و آموزش زبان و دين خود به فرزندان و .... به آن‏ها داده شد. با تغيير اين نام به اديان توحيدي يا غيرمسلمان و هر عنوان ديگري، گروه‏ هاي ديگري در اين مجموعه قرار مي‏گيرند كه مدنظر قانون‏گذاران نبوده است و بالطبع مشكلات بسياري پيش مي ‏آيد و از نظر ما عنوان اقليت‏هاي ديني،‌ متمايزكننده پيروان سه دين توحيدي است كه از احترام و جايگاه خاصي در قانون اساسي جمهوري اسلامي برخوردارند و از امتيازات نامبرده بهره ‏مند هستند.