برگردان مرجان ابراهیمی
مهر 1385
اكنون
نسلی از ایرانیان یهودی بلاتكلیفی زندگی در نیویورك و لسآنجلس را به حضور در صنعت
سینما ترجیح دادهاند. حتی آنها در تولید فیلمهیی شركت كردهاند كه برنده جویز
اسكار است و در سریالهی پربیننده تلویزیونی یا كمدیهی سطح بالا شركت میكنند،
نسل جوان یهودیان ایرانی با تلاش پیگیر در هالیود اثری از خود به جی گذاردند.
احتمالاً چشمگیرترین موفقیت مربوط به اویل امسال میباشد، هنگامی كه فیلم یك
فیلمساز ایرانی یهودی (باب یاری) به نام: Crash برنده جیزه بهترین فیلمبرداری در
مراسم اسكار شد و در جهان نود و سه میلیون دلار فروش داشت. یاری چهل و چهار ساله
داری چهار شركت تولیدی میباشد و بیست و پنج فیلم را در سه سال تولید كرده است و
هنگامی كه كار خود را در هالیوود شروع كرد تازهكار نبود. پس از موفقیت در
فیلمبرداری، او در سال 1989 فیلم Mind Games For MGM را كارگردانی كرد. ناموفق بودن
فیلمش سبب شد كه وی تا چهار سال پیش از صنعت فیلمسازی دور شود. او میگوید : من
همیشه به تعریف كردن داستانهیی كه برای مردم ملموس و بامعنا باشد علاقمندم، یكی
از مواردی كه همیشه مرا به فیلم جذب میكند قدرت تأثیر بر مردم است و جهتدهی به
افكار آنه برای كنار گذاشتن پیشبینیها یا قضاوتهیشان براساس میراث یا رنگ پوست
است. یاری تنه ایرانی یهودی نیست كه در هالیوود فعال است. سام نظریان، سی ساله
كارگردان و تهیهكننده است. شركت تولیدی او به نام Element Films تاكنون پنج فیلم
تولید كرده است و پیشبینی میشود تا دوازده فیلم در سال افزیش یابد. با توجه به
اطلاعات موجود در وب سیت فیلم در ینترنت بودجه اختصاصی او برای هر فیلم حداقل
پانزده میلیون دلار است. همچنین جوان یهودی ایرانی دیگری كه نویسنده و كارگردان
فیلم است آزیتا زندل میباشد كه قبل از تشكیل دادن شركت تولیدیش به مدت چهار سال به
عنوان دستیار كارگردان اولیور استون مشغول بود و با او در فیلمهی Jfk, Ninon و
Natural born killers همكاری كرد. او میگوید حدس میزنم داستانهیی در درونم دارم
كه احتیاج دارم آنها را تعریف كنم و فقط به كار عشق میورزم و خدا میداند كه این
كار ساده نیست، اما من نمیتوانم كار دیگری درپیش گیرم. فیلمنامهی كه او در سال
2003 نوشت و تولید و كارگردانی كرد به نام Contralled Chaos در فستیوال فیلم
Winfemme و فستیوال بینالمللی فیلمهی ویدیویی نیویورك مورد نقد و بررسی قرار
گرفته و با بهترین ویژگیها برنده جیزه شد. بعضی از فیلمسازان ایرانی یهودی سعی
میكنند بخش عمده تلاش خود ر برای مطرح كردن فرهنگ زادگاهشان به كار گیرند. سالی
حییم فیلمساز لسآنجلسی در صدد ساختن فیلم و سندیت بخشیدن به موضوع چگونگی كمك ایرانیان یهودی به همكیشان گریخته خود از عراق در اواسط قرن بیستم است. حییم، چهل و
چهار ساله میگوید: برگشت سرمیه فیلمهی مستند برخلاف فیلمهی سینمیی مشكل
است چون این گونه فیلمها معمولاً در تلویزیون پخش میشوند. در فاصلهی كه شركت
تولیدی حییم به نام Screen Magic Entertainment فیلمبرداری فیلم خود به نام When a
man falls in the forest را به پیان میبرد، شارون استون و تمیوتی هاتن به آن چشم
دوخته بودند. فیلم در اویل سال 2007 پخش خواهد شد و موضوع آن پیرامون ازدواج
ناموفق زنی است كه برای تسكین دادن رنج زندگی كسلكنندهاش دزدی میكند و در شهر
كوچكی در غرب هیجان میآفریند. شناختهشدهترین هنرپیشه در سالهی اخیر بهاره سومخ
است كه اولین كار خود را با فیلم Crash شروع كرد و در نقش زنی ایرانی به نام دُری
ظاهر شد. سومخ سی و یك ساله ساكن لس آنجلس میگوید: این كار واقعاً دهشتناك است چون
ضمانتی برای آن وجود ندارد و با كارهی دیگر بسیار متفاوت است، شما كاری را به
پیان میرسانید و موفقیتتان را میبینید و قابلیتهیی به دست میآورید ولی نود
درصد مواقع رد میشود. پس از فیلم crash ، سومخ نقشهی اصلی دیگری در فیلمهیی
مانند Syriana
در
مقابل جرج كلونی و Mission , Imposible را با تام كروز بازی كرده است. بازیگر
یرانی یهودی دیگر جاناتان احدوت 16 ساله است كه در شبكه فوكس و در سریال بیست و
چهار قسمتی در نقش یك جوان ایرانی بازی كرده است. احدوت كار خود را سه سال پیش با
فیلم تحسین برانگیز House Of Sandand Fog كه فیلمی در مورد یك خانواده ایرانی در
آمریكا است در كنار جنیفر كانلی برنده جیزه اسكار و سربن كینگر لی آغاز كرد. دان
احدوت اهل نیویورك نیز دیگر بازیگر ایرانی یهودی است كه به كارهی كمدی میپردازد.
شش سال پیش احدوت به مدرسه پزشكی راه یافت و به خاطر نارضیتی خانوادهاش تصمیم
گرفت ابتدا كمدی را كنار بگذارد. احدوت كه توسط یهودیان گریدنك مورد استقبال قرار
گرفته است میگوید: تمام خانواده من ابتدا با كار من مخالفت میكردند، اما من با
انگیزهی كه داشتم به آنها ثابت كردم كه اشتباه میكنند. زندگی كوتاه است و ما
بید ریسك كنیم این كاریست كه من انجام میدهم و شكر خدا موفق بودهام. جریان زندگی
احدوت به عنوان نسل دوم ایرانیان در آمریكا او را از فینالیستهی شوی NBC سال
2004 قرار داد، همچنین در رقابتهی كمدی ملی جیزه دریافت كرد. احدوت 27 ساله گفت:
من تغییرات زیادی را در جامعه مشاهده كردهام. بعد از حضور من در تلویزیون
یمیلهیی از ایرانیان یهودی دریافت داشتهام كه نوشته بودند، وكیل یا دكتر هستند
و دیگر نمیخواهند كار خود را در این رشتهها ادامه دهند. او افزود: بسیاری از
خانوادههی ایرانی یهودی فرزندانشان را بیشتر به سوی تحصیلات عالیه و شغلهی
متداول سوق میدهند اهمیت تحصیلات در جامعه ما با پول برابر است چون هیچگاه از
انسان جدا نمیشود. بیشتر والدین معتقدند كه ما با هیچ به ینجا مهاجرت كردیم و
زندگیمان را خودمان ساختیم.
