اردیبهشت 78
آرزو ثنیی
با
استناد به یة تورات مقدس (از جان خود مواظبت كنید)، نتیجه میگیریم كه حُداوند،
همانقدر كه به مرا قبت از امور روحانی توصیه میكند و 613 فرمان (248 اوامر و365
نواهی) برای رستگاری دو جهان برای انسان وضعمینمید، همچنین دستورمیدهد كه انسان از
جسم خود مواظبت كند. در میشنا و گمارا هم از زبان دانشمندان و متفكران یهود، پندهی
بسیاری در زمینة رعیت بهداشتی و مراقبت از جسم به چشم میخورد مانند (پاكی بدن سبب
طهارت روح میشود.) یك روح سالم در جسمی تندرست میتواند فرمانهی ا.لهی را انجام دهد
زیرا انسان با برخی بیماریها از انجام تعدادی از فرامین معاف میشود. بطور مثال
انسان بیمار نمیتواند میصوی سكونت در سوكا را انجام دهد یا تفیلا هی روزانه را
كامل بخواند یا تعنیت بگیرد. به علت وجود همین دستورات است كه علم پزشكی در دین
یهود مقام شامخی مییابد. در (سنهدرین 17 ب) آمده است فرد
عاقل نبید در
شهری كه پزشك ندارد زندگی كند. هرچه در تاریخ یهود به عقبتر برگردیم، تار و
پودش این
حرفة مقدس را واضحتر میبینیم. یا یهودیانی كه از مصر آزاد شدند با خود اصول
پیشرفتة پزشكی مصر را به ارمغان آوردند؟ یا آگاهی دانشمندان تلمود از خواص گیاهان
دارویی موجب كشف این رشتة علم پزشكی شد كه اكنون علم دوباره به آن روی نموده است؟
جواب این سئوالات هر چه باشد تغییری در این واقعیت نمیدهد كه یهودیان پزشكان
بیشماری به جامعة بشریت تقدیم نموده اند. هارامبام (ربی مشه برمیمون قرن دوازدهم
پزشك دربارصلاح الدین یوبی كه بیحضور او حاكم غذایی صرف نمیكرد) درعین حال حاخام
بزرگ یهودیان آن زمان بود كه علاوه بر كتب فلسفی و قانون، مقالا تی هم در زمینه
پزشكی نوشته است. ربی اسرائیل بعل شم طوو (رهبر و پیهگذار نهضت حسیدیم در روسیه
قرن هفدهم) به شفی بیماران با گیاهان دارویی كه در كوهستانهی اطراف روسیه به دست
میآمد مشهور بود و یكی از وجوه تسمیة نام او (صاحب نام نیك) به این علت است كه
بیماران با گیاهان و دعاهی او شفی فوری مییافتند. رازی معلم و استاد خود را در
پزشكی، ابوسهیل پسر سهیل ربان الطیری پزشك یهودی میداند. فرج بن سلیم كه اروپییان
اورا فرجیوس مینامند الحاوی را به لاتین ترجمهكرد و دنیی غرب را با اندیشه هی
پزشكی شرق آشنا نمود. واقعة جالبی از ربی شالم دووبراز لوباویچ نقل میشود كه در
سالهی 95 -1894 كشف مهمی در رابطه با عاملی در مغز كشفشد كه نقش اساسی در حافظه و
دقت انسان بازی میكند. هنگامی كه این موضوع بهین راو بزرگ اطلاع داده شدبهآرامی
كتابی را از قفسة كتابهی قدیمیش برداشت كه درآن صفحهی را نشان میداد كه در مورد
همان عامل در مغز توضیح دادهبود. هنگامیكه حاضرین تعجب خود را ابراز كردند راو
توضیح داد كه از دانش پدران ما، سینه به سینه هم نكاتی نقل شده است كه فراگیر
بسیاری از علوم از جمله پزشكی میشود.
پزشكان یهودی ایرانی :
در ایران نیز از دیر باز حرفة پزشكی مورد توجه یهودیان بوده است تاجیی كه هم اكنون
نیز خانوادههییكه همگی به این خدمت مقدس مشغولند وجود دارند. كه تك تك افراد آن چه
زن وچه مرد در رشتههی مختلف پزشكی مشغول به انجام وظیفه هستند. حضور بیمارستان
سپیر در یكی از جنوبی ترین خیابانهی تهران، شاهدی است بر تلاش مستمر یهودیان
درخدمات اجتماعی و مشاركت آنها در جامعة مدنی یران.
نام این بیمارستان، از پزشك جوانی كه با یثار و از خودگذشتگی جان خود را در راه خدمت به مردم از دست داد، برگرفته شده است، دكتر روح اله سپیر فرزند مرحوم آقاجان و بانو نصرت بود. وی نوة حكیم شلمو پزشك دربار ناصرالدین شاه بود كه مادرش هم به عنوان قابلهی پر تلاش و یثارگر خدمت میكرد. دومین فرزند این خانوادة با سواد و ثروتمند كه در مدرسة نور صداقت تحصیلكرد و پس از ورود به دانشكدة پزشكی بخاطر داشتن روحی پر مناعت و بدون توقع از خانواده، برای مخارج تحصیل به درست كردن دارو میپرداخت.همچنین در دبیرستان نور صداقت شروع به تدریس نمود تا جوانانی مانند خود پرورش دهد. روزی با دیدن مرگ یك زائوی یهودی در اثر بیاحتیاطی یك پرستار، در كنیسی ملا حننیا در خیابان سیروس درمانگاهی با وسیل خودش و كمك دیگران تأسیس كرد.
در حاشیة رسیدگی به بیماران، دكتر سپیر فعالیت خود را به عنوان پیام آور بهداشت با همكاری عدهی آغاز كرد. نظارت بر بهداشت مغازهها و قصابیها و منازل، آموزش بهداشت عمومی و فردی، مراجعه به شهرداری برای تسریع بهداشت كوچه ها و محله ها. برای تأمین هزینة لازم برای نگهداری و تأمین داروی بیماران به واردكنندگان دارو مراجعه میكرد یا كنسرتهیی به همراهی مرتضی و موسی نی داوود و ملوك ضرابی برگزار كرد تا با درآمد آنها بتواند كمكهی بیشتری به مردم آن زمان كه اكثریت با فقر گریبانگیر بودند بنمید. سرنوشت این مردبزرگ با شیوع تیفوس در تهران به علت حضور سربازان بیگانه در زمان جنگ جهانی دوم رقم خورد. دكتر روح اله سپیر بدون در نظر گرفتن مسری بودن این بیماری با عشق به همنوع و فراموشی خود به یاری بیماران بی شمار شتافت و سرانجام بابت تیفوس در قبل از پسح سال 1322 نشامی(جان) پاك خود را به باقی عالم سپرد.یادش گرامی باد. ذكر این نكته ضروری است، كه پزشكان یهودی در تمامی طول جنگ تحمیلی با حضور در صحنة جنگ یا پشت جبههها همواره پشتیبان پزشكان مسلمان بودهاند و با یثار و با در نظرگرفتن سوگندنامة پزشكی هارامبام كه بین بیماران یهودی و غیر یهودی تفاوتی قائل نمیشود به درمان هموطنان پرداختهاند. این مقاله با یاد پزشكان گمنامی كه در گوشه وكنار ایران و جهان، بدون جستجو برای نام و شهرت، بهحرفة مقدسخود ادامه میدهند و تنها شفی بیماران را میطلبند پیان میپذیرد. باشدكه همة ما وسیلهی باشیم برای نزول رحمات ا.لهی وآگاهی داریم كه پزشكان به علت تخفیف درد دردمندان، حُدیگونه ترند
