سامان نجاتی
آبان
86
(سخنرانی دکتر مرهصدق
در برنامهی عمومی سازمان دانشجویان- 4 مردادماه 86)
دکتر سیامک مرهصدق، رییس بیمارستان خیریهی دکتر سپیر، در سخنرانی خود در برنامهی
عمومی سازمان درباره حقوق در فلسفهی طب، بر اهمیت این موضوع هم برای پزشکان و هم برای بیماران تاکید کرد و گفت: « در این زمینه، سه محور اساسی مطرح میگردد: حقوق
در پژوهش، حقوق در روابط درونی طب و حقوق در روابط بیرونی طب.»
وی در ادامه ابراز داشت: « حقوق در پژوهش، همواره یکی از زمینههی مورد مناقشه
بوده و به ینکه پزشک تا چه حد مجاز است از شیوههی درمانی مورد نظر خویش بهره
جوید، میپردازد.»
وی گفت استاندارد سازی در مورد یک پژوهش خاص، شامل سه مرحله میباشد: Case Study،
Journal و Text. وی ادامه داد: «مرحلهی اول، زمانی است که آزمیشات روی حیوانات
صورت گرفتهاست و مورد تائید میباشد و اکنون قرار است بر روی انسان همان آزمیشات
صورت پذیرد.» وی افزود: « بر اساس قوانین یالات متحده آمریکا، هیچ پزشکی حق ندارد
روش استاندارد نشده را بر روی بیمار خود، بدون رضیت وی انجام دهد و به همین جهت
برخی از پزشکان در آن کشور تلاش میکنند مطالعات خود را بر روی بیمارانی از
کشورهیی معمولا آفریقیی که چنین قوانینی در آنها وجود ندارد، صورت دهند.»
وی در ادامه گفت: «در مرحلهی دوم، آزمیشات بر روی انسان صورت گرفته و در برخی
موارد پاسخ مثبت دادهاست ولی هنوز این روش درمانی مورد تائید قطعی قرار
نگرفتهاست. در این مرحله مطالعات را بررسی کرده و نتیج را با یکدیگر مقیسه
میکنند و اطلاعات جدیدی را به دست میآورند.» وی ادامه داد: «در مرحلهی نهیی، در
صورت تائید نتیج آزمیشات به صورت قطعی، این روش درمانی وارد Text شده و داری
ارزش حقوقی میباشد. در این حالت، آنچه که در Text آمدهاست، میتواند از سوی پزشک
مورد استفاده قرار گیرد، بی آنکه وی را مورد پیگرد قرار دهند.»
وی افزود: «در مرحلهی Journal نیز نمیتوان به نتیج تحقیق اعتماد کرد زیرا بعضا
نتیج ضد و نقیض هستند. مثلاً در مقالهی عنوان میشود که یک ماده سرطانزا است و
در مقالهی دیگر، همین ماده، غیر سرطانزا معرفی میگردد. و دلیل این اختلاف عمده
بین نتیج تحقیقات، عموما منابع حمیت مالی از آنان میباشد. بنابرین بهتر است از
روشهی درمانی جدیدی که خصوصا دربارهی آنها تبلیغات زیادی صورت میگیرد، خودداری
نمود.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به حقوق در روابط درونی طب پرداخت و گفت: « در
مهندسی استانداردها به خوبی تعریف شدهاند و اگر یک مهندس استانداردها را رعیت
کند، دیگر هیچگونه مسئولیتی نخواهد داشت ولی در پزشکی استاندارد معنیی ندارد و
بین هر دو انسان، شریط کاملا متفاوت است. بنابرین پزشکان همواره با یک ریسک در
درمان بیماران خود مواجه هستند و این مسئله، مسئولیت بزرگی ر برای یک پزشک یجاد
میکند.»
وی در ادامه درباره حقوق در روابط بیرونی توضیحاتی را ارائه داد و گفت: « یک خصوصیت
مهم پزشک خوب این است که بتواند به ناتوانیهی خود اعتراف کند و برای یافتن پاسخ
پرسشی که نمیداند چیست، با همکاران خود مشورت نمید. همچنین یک پزشک خوب بید سعی
کند بیشتر به تحقیقات علمی پیبند باشد تا به تجارب شخصی خود.» وی افزود: «از طرف
دیگر هر بیمار حق دارد از تمامی روشهی درمانی و عوارض و نتیج آنها آگاه باشد و
پزشک بید تمامی اطلاعات خود را در ینباره به بیمار ارائه دهد.» وی همچنین گفت:
« پزشک خوب نبید با بیمار احساس همدردی کند و بید تلاش نمید از ابراز احساسات
خودداری ورزد.» همچنین وی در پیان بحث به این نکته اشاره کرد که: «تشخیص درست برای هر پزشک، یک ویژگی بسیار مهم است، هر چند که اگر پزشکی از روشهی صحیح و
معتبر به نتیج غلط برسد، مسئولیتی نخواهد داشت.»
