آذر
78
رحمن دلرحیم
پیمان دوستی با طبیعت و آغاز زندگی دوباره زمین و گیاهان
پانزدهم ماه عبری شواط برابر دوم بهمن ماه مصادف با جشن مذهبی یلانوت است. این روز در اعتقادات یهود اول سال درختان محسوب می شود. مبنی زمانی محاسبه برخی از قوانین شرعی مربوط به استفاده از محصولات كشاورزی و میوه هی درختان تازه كاشته شده، یلانوت می باشد.
یلانُوت جشن تقدیس و بزرگداشت درختان و گیاهان در دین یهود است. در شب و روز یلانوت یهودیان میوه درختان را با خواندن براخاها (دعاها) یی مخصوص می خورند و خد.ی بزرگ كه جهان هستی را ب این همه شگفتی و تنوع آفریده است سپاس می گویند. از میوه هیی كه در این شب و روز خورده می شود: زیتون، خرما، انگور (كشمش)، انار، انجیر، جو و گندم داری اهمیت خاصی هستند و در رأس قرار دارند. یلانوت جشن بیداری دوباره طبیعت است و انسان طبیعت را بیدار شده از خواب زمستانی می بیند و خود را آماده تلاش و كوشش برای بهره گیری از طبیعت و تعالی روح و روان خود می سازد. اگر درختان هر سال بار و برگ كهنه را بر زمین می ریزند و قبی با طراوت و شاد و شكفته بهار را بر تن می كنند، انسانها نیز بنا بر فطرت خود هر سال بید خود را آماده بهره گیری از طبیعت و بهره دهی به انسانهی دیگر نمیند.
فلسفه كلی مراسم یلانوت بركت دادن محصولات درختی و زمینی است و با گفتن براخا (دعا) همگی خواستار آن می شوند كه درختان در سال ینده هر چه بیشتر پر ثمر گردند.
در ازمنه قدیم رسم خاص یهودیان این بود كه در این روز برای كودكان خود درخت بكارند. برای هر پسر یا دختر یك درخت می كاشتند. درختها با كودكان رشد و نمو می كردند و موقعی كه فرزندان به سن ازدواج می رسیدند شاخه هی درختها ر برای زینت دادن حجله عروسی می بریدند. این مراسم در دوران آبادی بت همیقداش (معبد مقدس) به صورت عالی و زیباتری انجام می شد به این طریق كه هر فردی موظف بود در این روز (15 ماه عبری شواط جشن درختكاری) نهالی غرس كند و خد.ی خود و كتاب آسمانیش را بستید. ضمن اجری این مراسم رقصها و پیكوبی ها برپا می شد و ینده را با شادی استقبال می كردند.
اگر در كتاب تورات مقدس اموری را كه پیرامون طبیعت بحث كرده است با دیده كلیتری بنگریم به این موضوع بر می خوریم كه خد.اوند علاوه بر انسان، به طبیعت نیز اصالت بخشیده است و به همین دلیل است كه خالق یكتا پس از آفرینش انسان طبیعت را به وی می سپارد تا در آن كار خویش را آغاز كند و از آن محافظت نمید. آدمی نیز كار در طبیعت را ابتدا در باغ عدن آغاز می نمید. از جمله امور مربوط به طبیعت، كه در تورات مقدس آمده است كاشتن درختان است. در كتاب لاویان فصل 19 یه 23 به صورت یك فرمان تاكید شده است عب!ا و*زعفع ف]ن ر*ف*ق]چ عذ(ه×ل(و]ح ‘*ن لىچ د×ف×ب*ن یعنی هنگامی كه وارد سرزمین می شوید از هر نوع درخت هی خوراكی (میوهدار) غرس كنید. علمی یهود توضیح می دهند كه: خد.اوند متعال به بنی اسرائیل فرموده است با آنكه زمین را مملو از نعمت می یابید متوجه این باشید كه درختهی بیشتری غرس كنید و همینطور كه داخل شدید و یافتید كه پیشینیان درختهیی را كاشته اند، به همان صورت شما موظف هستید كه برای فرزندان خود درختهیی را غرس كنید و مخصوصاً بیستی عمل درختكاری را تقویت نمیید.
علاوه بر این علمی یهود نیز درختكاری را توصیه نموده اند تا جییكه یكی از دانشمندان بزرگ یهود به نام ربان یوحنان بن ذكی در تلمود می گوید: اگر درختی را به قصد كاشتن در دست داشته باشی و به تو بگویند كه ماشیح (ناجی جهان) ظهور كرده است، ابتدا درخت را در زمین بنشان سپس به استقبال ماشیح برو.
در بسیاری از موارد گیاهان در رابطه با پیامبران یهود وسیله اشاعه توحید قرار گرفته اند: حضرت ابراهیم زمانی كه درختی به نام «اِشِل» به عنوان توتم بسیاری از اقوام هم عصرش پرستیده می شد آن درخت را در میان آن اقوام به نام خد.ا غرس كرد و بدین وسیله تمامی آن اقوام را به توحید دعوت نمود. حضرت موسی در ساده ترین گیاهان یعنی در یك «بُته» (خار) در حال سوختن، جلال خد.اوند را مشاهده كرد و به پیامبری برگزیده شد. در زمانی كه قارون (قورح) دعوی مقام كهانت داشت، عصیی از چوب درخت بادام كه نام حضرت هارون روی آن نوشته شده بود به امر خد.ا شكوفه كرد و بادام برآورد و بدین وسیله مقام حضرت هارون برادر حضرت موسی یكبار دیگر به عنوان كاهن تثبیت شد. در تلمود، پانزدهمین روز از ماه عبری شواط آغاز سال درختان و روز سرنوشت آنان نام گرفته است و این روز مناسبترین تاریخ برای آغاز درختكاری تشخیص داده شده است، به این دلیل كه در این روز در بسیاری از مناطق نقطه عطفی در رویش درختان آغاز می شود و به عقیده برخی در 15 ماه شواط درخت بادام اولین جوانه هی خود را برمیآورد.
در كتب مقدس ده ها یه درباره اهمیت درخت و درختكاری آمده است كه برای نمونه چند مورد ذكر میشود:
*هرگاه مدت زیادی شهری را محاصره كنی و برای تصرف با آن جنگ نمیی، درختش را با تبر زدن بر آن قطع نكن چون از آن می خوری آن را نابود نكن. مگر درخت صحرا انسان است كه در مقابل تو، محاصره شود؟
* تهیلیم (مزامیر داوود) فصل 92 یه هی 13 و 14: شخص صدیق چون درخت خرما خواهد شكفت و مثل سرو آزاد لبنان نمو خواهد كرد، آنان كه در خانه خد.ا غرس شدند در صحنهی خد.ی ما خواهند شكفت.
* تهیلیم (مزامیر داوود) فصل 1 یه 3: شخص صدیق چون درخت نشانده. در جلو نهر آب خواهد بود كه ثمره خود را در موسمش می دهد و برگ آن پژمرده نمی شود
