دی 83
به مناسبت آماده سازی فرهنگ فارسی – عبری مرحوم سلیمان حییم
هم
اكنون به همت گروهی از خبرگان و مطلعین در امور فرهنگ نویسی و آشنا به زبان عبری و
فارسی، فرهنگ فارسی به عبری سیلمان حییم به وسیله انجمن كلیمیان تهران در دست
انتشار است.
لازم به یادآوری است كه فرهنگ عبری به فارسی سلیمان حییم در سال 1360 به وسیله انجمن كلیمیان تهران آماده و منتشر شده است.
فرهنگ فارسی به عبری سلیمان حییم كه هم اكنون مقدمات انتشار آن از طرف انجمن كلیمیان تهران فراهم شده است گنجینه گرانبهی ادبیات فارسی است كه مرحوم سلیمان حییم با آن آشنیی كامل داشتهاند. میتوان گفت موفقیت سلیمان حییم در كار فرهنگنویسی بیشتر ناشی از تسلط او بر زبان فارسی بوده است، سلیمان حییم در كار جمعآوری مجموعه امثال و زبان مردم كوچه و بازار و ترجمه آن به زبان انگلیسی نیز توانائیهی قابل تحسینی از خود نشان داده است. آرینپور در كتاب «از نیما تا امروز»
كه شرح حال نویسندگان و همچنین تحولات شعر و زبان فارسی را در آن مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است در باره سلیمان حییم میگوید:
«در سال 1334، مجموعهی به نام امثال فارسی – انگلیسی، به همت سلیمان حییم، مؤلف فرهنگهی فارسی – انگلیسی و انگلیسی – فارسی، منتشر شد. این كتاب عبارت از دو قسمت است.
قسمت اول امثال و تعبیرات مثلی، اصطلاحات مثلی میباشد. در مقدمهی كه مؤلف به فارسی و انگلیسی نوشته از مقام و معنی امثال و حكم در ادبیــات ملی سخن گفته و غرض از تـــألیف كتاب را بیان نموده است. قسمت اول كتاب در حدود چهار هزار مثل و تمثیل را دربر دارد كه مؤلف در نتیجه بیست و پنج سال زحمت و كوشش در تألیف كتب لغــت آنــها را جــمعآوری نموده است، و چنان كه خــود در هــمـان مــقدمــه اظـــهار میدارد، اكثر این ضربالمثلها را از زبان مردم ساده و عادی برگرفته است. همچنین، در این قسمت، كلمات پندآموز زیادی از ادبیات كلاسیك ایران با اشاره به مأخذ آنها ضبط شده است.
قسمت دوم كتاب شامل بیش از سه هزار و پانصد اصطلاح و تكیه كلام و كلمات قصار و حتی افعال مركبه است. در این قسمت امثال و حكم فولكلوری از امثال سیره تفكیك شده و گونههی مختلف امثال هم ذكر گردیده است.
هر چند این قسمت كتاب اصطلاحات و عبارات مصطلحه نام دارد، مثلها و تمثیلها و امثال سیرة زیادی از تالیفات سعدی و حافظ و شعری دیگر در آن راه یافته و چنان كه ذكر كردیم، در این قسمت افعال مركب هم گنجانیده شده در صورتی كه وجود آنها در این مجموعه محلی ندارد، زیرا آنها را نه جزو اصطلاحات میتوان به حساب آورد و نه جزو عبارات اصطلاحی.
یراد دیگری كه به این كتاب میتوان گرفت این است كه در ترجمه امثال، و مخصوصا در مواردی كه به جی ترجمه عینی معادل و مترادف آنها از زبان انگلیسی نقل شده، مولف اصالت آنها را حفظ نكرده است».
مقالات مرتبط:
استاد سليمان حييم
آقای لغت
