یوسف ستاره شناس
آذر 78
معبد سلیمان : قدیمی ترین بنی بیت المقدس
شهر اورشلیم و مكان بیت المقدس، یكی از تاریخی ترین و مقدس ترین نقاط جهان است كه مورد احترام همة موحدین جهان بوده و پیروان ادیان ابراهیمی در قداست آن اشتراك نظر دارند و آثاری مذهبی از هر یك از این ادیان ا.لهی در این محل بجی مانده است.
از دیدگاه یهودیان معبد بیت المقدس كه در عبری « بِت همیقداش» نام دارد، معبدی است كه به عنوان خانة خد.ا توسط حضرت سلیمان بنا شد و مركز انجام مراسم عبادی یهودیان میباشد. این معبد در تاریخ پر فراز و نشیب سرزمین مقدس، بارها مورد حمله و تجاوز واقع شد و گاه اقوام مشرك، بتهی خود را نیز در داخل آن قرار دادند. بت همیقداش دو بار به طور كامل ویران گشت كه آخرین آن حدود سال 70 میلادی بود و علیرغم این موضوع، این مكان مقدس تا به امروز قبله گاه یهودیان جهان و مهمترین زیارتگاه آنان به شمار میرود.
آثار بدست آمده از حفریاتی در نقاط مختلف شهر اورشلیم در عمق 10 تا 20 متری، و نیز بررسیهی كتاب مقدس حاكی از آن است كه بت همیقداش اول یا معبد سلیمان یقیناً یكی از باشكوهترین و عظیمترین بناهی مذهبی و تاریخی ساخته شده در نوع خود بوده است. محل احداث این بنی بی نظیر برفراز تپه هی «مُوریا» یكی از مرتفعترین نقاط شهر اورشلیم است.
اورشلیم، شهری است كه از همان دوران باستان در صفحات تاریخ در زمرة پر حادثه ترین شهرهی جهان جی گرفته است. این نام كه در زمان تسلط حضرت داوود با نام «شهر داوود» یا اورشلیم شهرت یافت كلمه ی عبری است، مركب از دو واژة « اور» به معنی روشنیی و مقدس؛ و كلمة «شلیم» یا «شالِم» به مفهوم صلح و سلامتی.
طبق بررسیهی انجام شده قدمت این شهر به پیش از 4000 سال قبل از میلاد میرسد. شواهد نشان میدهد كه نام اولیه آن «یبوس» یا جیبوس Jebus بوده، ساكنین آن متشكل از دو قبیله یبوسیها و كنعانیان بوده اند و از این جهت بعدها نام یبوس به كنعان تغییر یافت. تاكنون سه حصار مهم گرداگرد این شهر ساخته و چندین بار هم مرمت شده است. اولین آن را یبوسیها ساخته بودند كه با گذشت زمان و جنگهی آن دوران، حصار یبوسیها رو به زوال و نابودی نهاد. دومین حصار در دوران حكومت حضرت سلیمان ساخته شده بود كه بر اثر هجوم لشكریان بخت النصر پادشاه بابل ویران گردید.
پس از خرابی بیت المقدس دوم توسط رومیان، سومین دیوار را هیرودیوس كبیر، پادشاه دستنشانده رومیان كه بر سرزمین اسرائیل منصوب شده بود برای جلب نظر و حمیت یهودیان ساخت. این دیوار از سه طرف با سنگهی عظیم به ارتفاع 15 متر، معبد را محصور كرده بود و آثار به جا مانده از آن دیوار از قرن اول میلادی تاكنون مورد توجه یهودیان جهان است.
این دیوار «ندبه»، به معنا و مفهوم نییش همراه با تضرع نام گرفته و علت آن بخاطر پیش آمدهی شومی بوده كه طی تاریخ باعث ویران شدن بت همیقداش و به اسارت رفتن یهودیان به اكناف دنیا بوده است. این دیوار در زبان عبری به كوُتِل هَمَعراوی (دیوار غربی) معروف است.
خاطرة خرابی معبد، تا به امروز در میان یهودیان به صورت یك سنت شبیه به سوگواری نگاهداری شده است. ناگفته نماند كه اولین قربانگاه در این شهر توسط حضرت ابراهیم بنا گردید.
حضرت ابراهیم از شهر «اور» (ur) كه در آن زمان در تصرف كنعانیان قرار داشت همراه همسرش سارا و برادرزاده اش «لوط» بخاطر فشارهی« نَمرُد» یكی از سلاطین آن زمان به شهر اورشلیم كه به نام« لوز» معروف بود وارد شده و در آنجا ساكن گردید و پس از مستقر شدن، اولین قربانگاهش را با نام بِت اِ-ل یجاد كرد.
شواهد
بدست آمده حاكی است كه دومین قربانگاه را حضرت داوود در خرمن گاه مردی كشاورز بنام
ارنان یبوسی بناگذاشت و سومین آن را حضرت سلیمان در همین نقطه طبق وصیت پدرش حضرت
داوود با نام بت همیقداش با شكوه و جلوه ی خاص بنا نمود.
یجاد خانه خد.ا و قربانگاه یكی از آرزوهی دیرینه حضرت داوود طی چهل سال پادشاهی بود. اما به دلیل جنگهی فراوان و گرفتاریهی سیاسی كه پیوسته در دوران حكومتش او را مشغول كرده بود، این سعادت هرگز نصیبش نشد. طبق پیغامی كه ناتان نبی از جانب خد.اوند به داوود داد، احداث معبد بت همیقداش در اورشلیم به پسرش سلیمان واگذار شد.
به تعبیری دیگر، بخاطر خونریزی ها و جنگهیی كه توسط داوود صورت گرفته بود، این امر برای او جیز شمرده نشد كه خانه ی را به نام خد.اوند بنا نمید. هر چند كه حضرت داوود قبل از وفاتش برای یجاد این بنا تدارك بسیاری دیده بود ولی طبق وصیتی كه به پسرش سلیمان كرد، از او خواست كه این ماموریت را كه به او محول شده بود به نحو احسن انجام دهد و فرمود «ی پسر من، خد.اوند با تو خواهد بود تا در این امر موفق شوی و خانه خد.ا را بنا نمیی».
تسخیر شهر یبوس توسط حضرت داوود
پس از هفت سال جنگ و ستیز و یجاد امنیت نسبی، حضرت داوود متوجه شهر اورشلیم شد كه در آن زمان در قلب متصرفات بنی اسرائیل قرار داشت و به نام یبوس Jebus معروف بود.
اهمیت یبوس بخاطر آن بود كه در آن دوران یك كانون مهم مذهبی كنعانیان بوده و كلیه عبادتماهها و بتكده هی آن ناحیه در این شهر مستقر بود. این فكر به ذهن حضرت داوود خطور نمود كه پس از تصرف این شهر آنجا را پیتخت و مرك دینی خود رار دد و پس از یجاد خانه خد.ا در این شهرصندوق عهد خد.اوند (میشكان) را كه برای بنی اسرائیل سمبل اعتقاد و نشانه وحدانیت میباشد به یبوس آورد تا شید به این طریق اذهان عمومی را متوجه این نكته نمید كه اورشلیم بخاطر موقعیت خاصش، مهمترین كانون عبادت و یكتاپرستی است و همچنین قربانگاهی برای خالق عالم میباشد. او ضمن این كار، قصد داشت نفوذ و اقتدار خود را بر تمام سرزمین یهودا و اسرائیل (دوازده اسباط بنی اسرائیل) بسط و توسعه دهد تا در ینده نه چندان دور كشوری واحد و یكپارچه پیریزی و بنا گردد. بالاخره شهر توسط قوی نظامی به تسخیر حضرت داوود درآمد و پس از استقرار كامل بلافاصله آنجا را به نام شهر داوود (اورشلیم) تغییر نام داد.
انتقال صندوق خد.اوند به اورشلیم
حضرت داوود در اولین فرصت یجاد شده اقدام به آوردن صندوق خد.اوند از «قِریت یعاریم» نمود. لوحه هی ده فرمان خد.اوند كه در كوه سینی به حضرت موسی داده شد و یك نسخه از تورات در این صندوق جی داشت. حمل و نقل صندوق خد.اوند مستلزم رعیت آداب شرعی خاصی بود كه در مرحله اول به علت كوتاهی در رعیت آنها، انتقال صندوق ممكن نشد.
در دومین اقدام، جمیع كاهنان و لاویان (افرادی از نسل حضرت موسی و هارون) پس از تقدیس نمودن خویش در حالی كه صندوق عهد بر روی كتف لاویان قرار داشت، رهسپار شدند. حضرت داوود و همراهان دیگر این كاروان را همراهی مینمودند. جمیع قوم با جشن و سرور و پیكوبی و خواندن سرود و نواختن ساز و دهل و كرنا وارد شهر اورشلیم شدند و صندوق خد.اوند را در مكانی كه قبلاً به صورت یك خیمه آماده كرده بودند قرار دادند. سپس مراسم تقدیم قربانی هی سوختنی و ذبح نمودن از جهت سلامتی به حضور خد.اوند شروع شد و حضرت داوود پس از فارغ شدن از مراسم قربانی و ذبح، كلیه حاضرین را طی مراسمی به نام خد.اوند بركت داد.
پس از مدتی فرشته خد.اوند امر فرمود به داوود بگویید كه برود و مذبحی برای خد.اوند در خرمن گاه «ارنان بیوسی» برپاكند. بیدرنگ داوود به آن نقطه كه به او نشان داده شده بود رهسپار گردید و از مالك آن خواست كه خرمن گاه را به او بفروشد تا قربان گاهی برای خد.اوند برپا نمید. از همان ابتدا بیوسی موافقت خود را اعلام نمود و حتی حاضر شد كه نه تنها زمین را، بلكه گاوهیی ر برای قربانی نمودن و گندم ر برای هدیه آردی و هیزم را بطور ریگان در اختیار داوود قرار دهد كه البته داوود این پیشنهاد را قبول نكرد و گفت همه را به قیمت خواهم خرید و خون اموال تو میباشد و این امر برای خد.اوند وقف میباشد به ریگان نخواهم گرفت.
در نتیجه خرمن گاه را به وزن ششصد مثقال طلا خریداری نمود و سپس در آن مكان مذبحی برای خد.اوند بنا نمود و قربانیهی سوختنی و ذبیح سلامتی تقدیم نمود.
پس از خرید زمین، داوود فرمود سنگهیی به شكل مربع برای بنی خانه خد.ا بتراشند و همچنین شروع به جمع آوری مس و چوب سرو آزاد از منطقه صیدون كرد و دیگر لوازم اولیه را تهیه نمود.
نصیح و وصیت هی حضرت داوود
پس از آن كه حضرت داوود متوجه شد كه اجازه احداث بنی خانة خد.اوند از او سلب گردیده است، در یك گردهمیی كه جمیع روسی قوم بنی اسرییل از روسی اسباط گرفته و دیگر امری لشكری، بزرگان و كلیه خدمت گزاران در آن شركت جسته بودند سخنانی به این مضمون یراد نمود:
ی قوم من، من داوود بن ییشی، تصمیم داشتم كه خانة خد.اوند را در این شهر احداث نمیم و برای یجاد آن نیز تدارك وسیع دیده بودم. لیكن خد.اوند مرا گفت به خاطر آن كه تو مرد جنگی هستی و خون ریخته ی خانه ی به نام من بنا نخواهی كرد.
اما خد.اوند از تمامی خاندان پدرم، مرا به عنوان پادشاه بنی اسرائیل برگزیده است و از جمیع پسران من، پسرم سلیمان را برگزیده است كه پس از من بركرسی سلطنت جلوس نمید. او به من فرمود پسر تو سلیمان تنها كسی است كه خانه و صحن هی مرا بنا خواهد نمود. هر چند كه سلیمان جوان و ضعیف است و كاری بسیار عظیم در پیش دارد اما تو ی پسرم مطمئن باش كه خد.اوند همراه تو خواهد بود تا كامیاب شوی و خانه خد.ی خود را چنانكه درباره تو فرموده است بنا نمائی. من آنچه كه در توانم بود برای بنی خانه تدارك دیده ام. سنگهی مرغوب و چوبهی سرو و صنوبر، آهن، مس، طلا و نقره و مصالح گرانبهی بیشمار را مهیا ساخته ام كه میتوانی از آنها استفاده كنی. داوود سپس رو به حاضران نمود و از آنها خواست كه در این امر سلیمان را یاری نمیند و در ادامه سخنانش فرمود كه آنها هم میتوانند با اهدا طلا و سنگهی گرانبه برای بنا نمودن خانه خد.اوند در این امر خیر شریك باشند. او پس از نصیحت و وصیت به سلیمان و حاضران، از سلیمان خواست كه در امور مملكتداری طبق موازین و شریعت حضرت موسی رفتار و احكام خد.اوند را حفظ نمید.
آغاز سلطنت حضرت سلیمان
پس از ملحق شدن حضرت داوود به اجدادش، در چهارمین سال سلطنت سلیمان در دومین ماه(یار) در سال 2928 عبری برفراز كوه موریا در اورشلیم در محل خرمنگاه اَرَونا یبوسی در مكانی كه فرشته خد.اوند برحضرت داوود ظاهر شد، بنی ساختمان خانه خد.اوند آغاز گشت. به این منظور سلیمان از «حیرام» حاكم صور(یكی از شهرهی فعلی لبنان) كه از دوستان نزدیك پدرش بود دعوت به همكاری نمود.
طبق معاهدهی بین سلیمان و حیرام، سلیمان متعهد شد كه بخشی از نیازهی مواد غذایی مردم حیرام را شامل روغن و گندم تأمین نمید و حیرام هم متعهد شد تا در مقابل دریافت آذوقه و مواد غذیی، چوب درختان سرو آزاد و صنوبر منطقه صور را كه از لحاظ استحكام و قابلیت تجاری شهرت فراوانی داشت از طریق دری برای سلیمان به بندر حیفا ارسال نمید. در ضمن برای اعزام كارگر و معمار و استادكار و هنرمندان لبنانی كه در زمینه هی نجاری و مسگری و منبتكاری و سنگتراشی تبحر داشتند موافقت شد.
اولین اقدام سلیمان اعزام یك گروه كارگر به لبنان شامل سیهزار نفر به عنوان كارگران اجباری به منظور بریدن درختان بود. این كارگران به سه گروه 10 هزار نفری تقسیم شده بودند و هر 10 هزار نفر به مدت یك ماه در لبنان مشغول به كار میشدند و دو ماه هم در بین خانوادههیشان به عنوان مرخصی بسر میبرند. و همچنین یك گروه هفتاد هزارنفری ر برای عملیات حمل و نقل اختصاص داده بودند و 80 هزار نفر مشغول به حفاری سنگ از كوه بودند.
سه هزار و سیصد نفر به عنوان سر كارگر و كارفرمی ارشد انتخاب شده بودند كه تا پیان بنی خانه خد.اوند و قصرها و دیوار اورشلیم و مرمت دیگر نقاط، فعالیت داشتند.
برای تأمین بودجة احداث معبد بت همیقداش و بناهی دیگر تدابیری اندیشیده شده بود كه مهمترین آنها وضع نمودن مالیاتهی سنگین بر كشاورزان، به كار گرفتن شماری از مردان به عنوان كارگران اجباری به مدت 4 ماه در سال (هر فصل یك ماه) وعقد قرار داد با حكام و تجار كشورهی همسیه بود.
یكی از استادان هنرمندی كه برای معبد سلیمان بكار گرفته شده بود شخصی بود به نام حیرام از خاندان نفتالی (و هم نام با حیرام پادشاه صور).
این هنرمند بیمانند به خدمت سلیمان فرا خوانده شد و مسئولیت انجام كلیه كارهی فلزی و مسگری و برنزكاری بتهمیقداش به او واگذار گردید. از مهمترین آثار خلق شده توسط این هنرمند میتوان به دو ستون با شكوه كه در مقابل در ورودی محوطه یوان شرقی در طرفین در سالن بتهمیقداش نصب شده بود اشاره نمود. قابل ذكر است كه این دو ستون اول به صورت یك پارچه از جنس مس به طول تقریبی 18 متر و قطر 4 متر به صورت استوانه ریختهگری شده بود كه بعداً به دو قسمت مساوی هر كدام به طول 18 «اَما» حدوداً برابر با 9 متر تقسیم شد.
پس از نصب ستونه برای هر یك نامی انتخاب كردند كه به تفسیری داری معنا و مفهوم عمیق عرفانی بوده است. ستون سمت راست را «یاخین» نامیدند كه به معنی «برقرار و استوار» میباشد كه مظهر استوار بودن قانون ابدی خد.اوند (تورات و یین یهودیت) بودهاست.
ستون سمت چپ را به نام «بُوعَز» نام نهادند كه تركیبی از دو كلمه عبری «بو» و «عز» به مفهوم «قدرت در آن است » میباشد كه مظهر قدرتمند بودن ملت در سیه محترم شمردن و اطاعت از فرامین تورات است.
دو سر ستون تاج مانند به شكل نیم كره به ارتفاع 5/2 متر از مس ریخته شده و بر بالی ستونها نصب گشت. برای تزیین این دو سر ستون، از تورهی مشبك از جنس مس بر بالی سطح جانبی آنها همانند دسته گلهی زنجیری شكل به صورت گلكاری استفاده شد. در قسمت بالی سرستونها در كنار این تزیینات مشبك، دویست گل اناری شكل در دو ردیف در محل اتصال ستون و سر ستون با استفاده از هنر سوسنكاری به كار رفته بود. كلیه تزئینات استفاده شده بر روی ستونها و سر ستونها یكسان انجام شده بودند.
آثار خلق شده توسط حیرام
از دیگر شاهكارهی خلق شده توسط این هنرمند، استخری بود به منظور غسل نمودن و شستشوی مذهبی كُهنیم (كاهنان) به شكل دیره و به گنجیش تقریبی 35 متر مكعب از جنس مس كه همراه با تزیینات كناری آن به صورت یك پارچه ریختهگری شده بود.
این استخر بر روی 12 پیه به شكل گاو متصل شده بود به گونهی كه استخر بر پشت این دوازده گاو قرار گرفته بود. محل قرار گرفتن هر سه گاو در چهار جهت اصلی تحت زاویه 90 درجه بود در حالی كه صورتشان به طرف خارج از استخر قرار داشت. برای شستشوی متعلقات قربانیهی سوختنی، از 10 حوضچه، هر كدام با ظرفیت حدود یك متر مكعب از جنس مس استفاده میشد.
ده عدد شمعدان و ده عدد میز از جنس طلا ساخته شد كه هر پنج عدد شمعدان و میز را در دو طرف هخال (محراب) در داخل معبد قرار داده بودند. یك مذبح مسین به شكل مربع به ضلع تقریبا 9 متر و به ارتفاع تقریبی 5 متر برای قرار دادن قربانیهی سوختنی و آردی مورد استفاده قرار میگرفت. غیر از موارد ذكر شده، «حیرام» وسیل دیگری از جمله تعداد زیادی كاسه، ، چراغدان، خاكانداز، انبر، قاشق و ظروف دیگر از جنس طلی خالص ساخته بود.
جزئیات ساختمان بت همیقداش
مصادف با چهار صد وهشتادمین سال خروج بنیاسرائیل از مصر بود كه ساختن معبد سلیمان آغاز گردید. این بنا از یك ساختمان مستطیل شكل به طول تقریبی 30 متر و عرض 10 متر و به ارتفاع 15 متر در سه طبقه بر روی یك صحن مستطیل شكل احداث شد.
درِ ورودی اصلی در سمت شرق معبد و با دو ستون در طرفین آن تعبیه شده بود. درِ ورود به طبقات و اطاقهی دالان وار در اطراف معبد، در سمت راست بنا قرار گرفته بود.
پنجرههی معبد به نحوی طراحی شده بودند كه از داخل كوچكتر و از قست خارج بزرگتر و عریضتر بودند. به تفسیری مفهوم این پنجرهه این بوده است كه برخلاف پنجره هی عادی كه نور را از خارج به داخل خانه هدیت مینمیند، بت همیقداش نه تنها احتیاج به نور خارج نداشته است بلكه نور جلال ا.لهی از داخل به خارج تابیده و دنیی خارج را روشن مینمود.
سنگهی دیوارهی معبد در محل استخراج دقیقاً به اندازههی مورد نیاز، بریده شده و سپس در محل ساختمان بدون استفاده از ابزارفلزی بر روی هم نصب میشدند. این عمل به این دلیل انجام گرفته بود كه هیچ گونه صدی خارجی آرامش خانه خد.ا را بر هم نزند. علت دیگر عدم استفاده از ابزار آهنی به خاطر حفظ حرمت و قداست خانه خد.اوند بود، زیرا همین فلز برای ساختن ابزار و سلاحهی جنگی از قبیل نیزه و شمشیر بكار میرفته و از جهت احترام و حفظ صلح در ساختن معبد نمیبیست از این فلز استفاده شود. به تفسیری دیگر برای بریدن تمامی این سنگها از یك نوع كرم مخصوص و عجیب به نام «شامیر» استفاده میشد كه داری ترشحات اسیدی بود و به قولی داری قدرت تشعشع بود، عبور دادن آن از محلهی مورد نظر باعث یجاد شیارها و بریدن سنگها میگشت.
تزیینات داخل بت همیقداش
برای تزیینات داخلی معبد، سقف و دیواره داخلی را با تختههیی از سرو آزاد پوشانده بودند و بر سطح این تخته ها هنرمندان منبتكار، زیباترین شمیلها را از گل و گیاه تا تصویر فرشتگان یجاد نموده بودند. تمامی كف را با چوب صنوبر فرش كرده و كلیه این پوششهی چوبی داخل خانه خد.اوند با طلی ناب روكش شده بود.
در داخل معبد، محرابی به طول و عرض و ارتفاع 10 متر با پوششی از طلا ساخته شده و با زنجیرهی طلا از اطراف مهار گشته بود. درهی محراب از چوب زیتون با نقشهی كندهكاری شده، ساخته و توسط پردههی طرح دار كتانی، قدس الاقداس را از سیر قسمتهی محراب تفكیك نموده بودند.
در محراب دو فرشته با بالهی گسترده از چوب زیتون به ارتفاع حدود 5 متر ساخته شده بود. طول بال آنها نیز به 5 متر میرسید و این دو فرشته با طلا روكش شده و آنها را در كنار هم در داخل و بالی محراب قرار داده بودند.
افتتاح بت همیقداش
پس از گذشت هفت سال و تلاش بی وقفه هزاران نفر، ساختمان بتهمیقداش آماده بهرهبرداری شد. اولین اقدام سلیمان انتقال تمامی موقوفات پدرش حضرت داوود به داخل خزین این معبد بود.
در اولین روز عید سیبان (سوكوت) در ماه تیشری طی مراسمی خاص سلیمان با حضور میهمانان خارجی، كلیه بزرگان و روسی اسباط، امرا و شخصیتهی مهم و جمعیتی بیشمار از مردم با كمك لاویان، صندوق عهد و كلیه وسیل مقدس را به بتهمیقداش منتقل نمود. بلافاصله كُهنیم (كاهنان)، صندوق عهد را در محل خود در محراب خانه خد.اوند در (قدسالاقداس) در زیر بالهی فرشتهها قرار دادند.
آنچه كه داخل صندوق خد.اوند نگاهداری میشد از این قرار بود: الواح سنگی ده فرمان اولیه تورات كه حضرت موسی از كوه سین برای بنی اسرائیل به ارمغان آورده بود و لوح ده فرمان شكسته شده. عصی حضرت موسی، پیمانهی از مائده آسمانی(مان)، عصی اهرون (هارون) كه در واقعهی برای اثبات حقانیت او، به معجزه ا.لهی سطح آن شكوفه كرده بود و یكی از 13 جلد تومارهی تورات كه توسط حضرت موسی (ع) نوشته شده بود در كنار صندوق عهد در هِخال (بخشی از محراب) قرار داشتند.
هیچ كس به غیر از كاهن بزرگ (كهن گادول) حق ورود به قدسالاقداس را نداشت و كاهن بزرگ نیز تنها چهار بار در سال آن هم در روز كیپور (روز كفاره) وارد آن مكان میشد و به نییش و اجری مراسم میپرداخت.
مراسم با شكوه افتتاحیه طی 14 روز برگزار شد. بیش از 22 هزار رأس گاو و 120 هزار رأس گوسفند در این مراسم قربانی شد. مذبح مسین كه برای مراسم قربانی سوختنی تهیه شده بود لحظهی خالی نمیماند به طوری كه گنجیش قربانیهی سوختنی و هدیی آردی و همچنین پیه ذبیح را نداشت. جمعی از لِویها كه به لباس كتانی ملبس شده بودند به سرپرستی «آساف» در قسمت شرقی مذبح به نواختن كرنا مشغول بودند و همگی با نوی موزون و هماهنگ در حمد و تسبیح خد.اوند آوازی بلند و یك صدا میخواندند. پس از اجری این مراسم، سلیمان در كنار مذبح مسین قرار گرفت و در حضور جماعت زانو زده و دستهی خود را به سوی آسمان برافراشت و پس از به جا آوردن دعا و نییش، چنین گفت:
«اكنون ی خد.ی من، دیدگان تو به سوی این جماعت است و گوشهی تو به دعاهیی كه در این مكان گفته شود شنواست. من با صداقت و یمان كامل، خانهی برای تو ساختم تا جلال و نور تو در آن برای همیشه ساكن شود. تضرع بندهات و قوم بنیاسرائیل را كه به سوی این مكان دعا مینمیند بشنو و چون شنیدی استجابت و عفو نما».
چون سلیمان از گفتن دعا و تضرع نزد خد.اوند فارغ گردید با صدی بلند جماعت حاضر را دعا نمود و در خاتمه چنین فرمود: «تمامی قوم هی جهان بدانند كه خد.اوند عالم یكی است و دیگری ندارد».
سلیمان به آرزوی دیرینه خود و پدرش داوود به نحو احسن جامة عمل پوشانید. از آن زمان اورشلیم به عنوان قبله و مركز مذهبی یهودیت شكل گرفت و هر فرد یهودی موظف بود كه سه بار در سال از دورترین نقاط سرزمین یهودا و اسرائیل به زیارت خانه خد.ا برود و قربانی تقدیم نمید
منابع:
1- تورات، تنخ، (كتاب پادشاهان- تواریخ یام)
2- تاریخ اورشلیم (بیت المقدس)
3- قوم من، تاریخ بنی اسرائیل، ابا ابان
4- تاریخ یهود، پرویز رهبر
