جشن شاووعوت

رحمن دلرحیم
اردیبهشت 79

عید شاووعوت یادگار بزرگترین روز تاریخ زندگی قوم یهود است. در این روز اصول اساسی مذهب یهود به صورت فرامین دهگانه به نیاكان ما ابلاغ گردید و شعارهی انسان دوستی، عدالت و راستگویی و سیر خصیص انسان متمدن چون پرتو تابناكی راه زندگی قوم یهود را روشنی بخشیده و طریق بهتر زیستن و عدالت را تبلیغ نمود.

 ***

 بعد از «پسح» كه عید آزادی است، عید شاووعوت روز اعطی تورات بر كوه سینا فرا می‌‌رسد. روزهی «سِفیرا» (شمردن عومر) كه از دومین روز عید پسح شروع و در شب قبل از عید شاووعوت پیان می‌‌یابد، این دو عید بزرگ را به هم مربوط می‌‌سازد. دانشمندان یهود گفته‌‌اند هنگامی كه حضرت موسی به عنوان رهبر قوم از طرف خد.اوند برگزیده شد و هدیت فرزندان بنی‌‌اسرائیل از سرزمین مصر به او محول گردید به برادران اسیر خود كه عازم جهان آزاد بودند یادآور شد كه خد.اوند وعده داده است كه پنجاه روز بعد از خروج آنها از مصر تورات مقدس را به آنها اعطا خواهد نمود. آنها پس از خروج از مصر مشتاقانه و با بی صبری تمام در انتظار وقوع آن واقعه شگرف روز شماری می‌‌كردند. برای بنی اسرائیل یك امر مسلم بود كه برای نیل به یك زندگی شرافتمندانه و یك آزادی واقعی و برای اجتناب از هر گونه وسوسه‌‌هی شیطانی كه ممكن است انسان را از طریق تقوی و درستكاری منحرف نمید، جز با توسل به قانون و عدالتی كه ساخته و پرداخته خالق زمین و آسمان است امكان پذیر نیست. بنابرین چندان عجیب نیست كه آنها چنان مشتاقانه در انتظار دریافت تورات كه حاوی همه قوانین و دستورات بی همتی آسمانی است روز شماری می‌‌كردند. بالاخره سپیده دم روز ششم ماه عبری سیوان سال 2448 ، (3312 ، سال پیش) ناگهان رعد و برق مهیبی فضا را به لرزه درآورد و صدی شوفار (شیپور) كه هر لحظه بلندتر و رساتر می‌‌شد در میان صخره‌‌هی عظیم كوه طنین باشكوهی انداخته بود. همه افراد بنی اسرائیل بر خود می‌‌لرزیدند. آن گاه دیگر بار سكوت و آرامش برجا مستولی گردید. دیگر صدیی شنیده نمی‌‌شد. پرندگان از ترنم باز یستادند جنبش و حركت و صدی چهارپیان به كلی قطع گردید و هر موجود زنده‌‌ی نفس را در سینه حبس نمود. حتی فرشتگان آسمان از دعا و نییش ملكوتی خود باز یستادند. همه كس و همه چیز در سكوت مطلق به سر می‌‌برد... انتظار می‌‌كشید.... ناگهان سخنان آسمان با قدرتی شگرف از كران تا كران جهان به گوش رسید:

 1- من هستم خد.اوند خد.ی تو كه تو را از سرزمین مصر و از خانه بردگی بیرون آوردم.
 2- تو را خد.یان دیگر غیر از من نباشد.
3- نام خد.اوند خد.ی خود را به باطل مبر (قسم مخور)
 4- روز شبات (شنبه) را یاد كن و آن را مقدس بدار.
 5- پدر و مادر خود را احترام نما.
6- قتل مكن.
 7- زنا مكن.
 8- دزدی مكن.
 9- شهادت دروغ نده.
 10- به زن و فرزند و داریی همنوعت حسد مبر.
 

 تمام اصول اعتقادی یهودیت طی اعصار و قرون همواره بر اصول دهگانه و فرامین خد.اوند پیه ریزی شده و اگر به دقت به فرامین دهگانه توجه كنیم، همة این فرامین، جهان شمول و عام است، هیچ نژادی، قوم یا قبیله‌‌ی در آن مطرح نیست، توحید ناب و خالص است و هیچ پیریه قوم‌‌گریانه‌‌ی در آن وجود ندارد و خد.اوند فرامین خود ر برای همه عالمیان و آدمیان صادر كرده است. بشر در صورتی به یك آزادی واقعی و زندگی شرافتمندانه نائل خواهد شد و در شریطی لیاقت و شیستگی آن آزادی را خواهد داشت كه به كلیه فرامین و دستورات ا.لهی كه در تورات مقدس نیز تاكید گردیده است با دیده احترام بنگرد. یكی از زیباترین نگرش‌‌ها به كلام ا.لهی، آن گونه است كه نیاكان ما در مقابل كوه سینا اعلام داشتند و ما نیز تكرار كنیم: «نَعسِه وِ نیشمَع» یعنی اوامر خد.ا را اجراء می‌‌كنیم و بعد به مفهوم و مقصود آن واقف می‌‌شویم.

نام‌‌هی مختلف عید شاووعوت شاووعوت یكی از كوتاه‌‌ترین اعیاد یهود است كه برخلاف عید «پسح» (عید آزادی) و «سوكوت» (عید سیبان)، دو روز بیشتر به طول نمی‌‌انجامد و از لحاظ مراسم و تشریفات نیز شید شاووعوت در برابر «پسح» و «سوكوت» غنی نباشد ولی از لحاظ پیام اخلاقی و جهانی بسیار پر اهمیت است. عید شاووعوت با اسامی زیر نیز خوانده می‌‌شود:

 1- عید هفته‌‌ها «عید هفته‌‌ها را نگاه دار، یعنی عید نوبر درو گندم» (سفر خروج فصل 34 یه 22) و یا در سفر تثنیه فصل 16 آمده است: هفت هفته برای خود بشمار. در ابتدی نهادن داس در محصول خود شمردن هفت هفته را شروع كن و عید هفته‌‌ها را به درگاه خد.ی خالقت نگاه دار» علت انتخاب این نام این است كه در سرزمین مقدس آن موقع از روز دوم عید «پسح» (شانزدهم ماه نیسان عبری) به مدت 49 روز یا هفت هفته كشاورزان مشغول درو كردن و جمع آوری محصول خود و سیر محصولات كشاورزی بودند و پس از پیان كار در آخر هفتة هفتمین، روز پنجاهم فرا می‌‌رسد. از این رو این عید «عید هفته‌‌ها» خوانده شده است.

 2- عید درو نام دیگر این عید «حَكَ هَقاصیر» یعنی «عید درو» می‌‌باشد. كه باز این نام رابطه این عید با فعالیت‌‌هی كشاورزی ر برای ما روشن می‌‌كند كه با آوردن نوبر میوه‌‌ها و غلات به نام «بیكوریم» به خانه مقدس در اورشلیم به عنوان سپاس و تشكر از الطاف و بركات خد.اوند برگزار می‌‌شد. چنانكه در سفر خروج فصل 23 آمده است: «و در عید درو، نوبرانة محصولاتت را كه در كشتزار كاشته‌‌ی، اولین نوبرانه زینت را به خانة خد.اوند خالقت تقدیم كن...»

 3- عید اهدا نوبر میوه‌‌جات عید شاووعوت آغاز فصل اهداء اولین نوبر میوه‌‌جات را زمانی كه معبد مقدس آباد بود اعلام می‌‌داشت. در «میشنا» (اولین مجموعه قوانین تورات) آمده است: «وقتی صاحب یك باغ میوه یا تاكستان، اولین انجیر یا اولین خوشه انگور و یا نخستین انار را كه قبل از دیگر میوه‌‌هی همانند خود رسیده بود مشاهده می‌‌كرد، بلافاصله با پیچیدن رشته‌‌ی از الیاف گیاهی به دور این میوه نوبر، آن را علامت گذاری می‌‌كرد و می‌‌گفت: این است اولین میوه» كه زائرین با مراسم خاصی میوه‌‌هی نوبر خود را تقدیم می‌‌كردند. در سفر اعداد فصل آمده است: «هفته‌‌هیتان موقعی كه شما هدیه كردی تازه به حضور خد.اوند تقدیم می‌‌دارید روز اجتماع مقدس باشد».

 4- زمان اعطا تورات در روز شنبه ششم ماه عبری سیوان سال 2448 بعد از خلقت (3312 سال قبل) خد.اوند تورات مقدس را بر كوه سینی اعطا فرمود این موضوع مبین دو واقعه می‌‌باشد اول یك حقیقت تاریخی كه در یك زمان معین به وقوع پیوست، دوم پیام مذهبی، جاودانی، جهانی. در كتاب نماز اعیاد آمده كه در موقع نماز روز «شاووعوت» این عبارت در جی مربوطه به عبارت «زمان اعطا تورات» استعمال می‌‌شود.

 5- اجتماع باشكوه در كتب میشنا و تلمود، عید شاووعوت اكثرا به نام عصرت به معنی «اجتماع» یا «اختتام عید» نامیده شده است. همان طوری كه «شمینی عصرت» خاتمه عید سوكوت را اعلام می‌‌كند، شاووعوت نیز در حقیقت دنباله و خاتمه عید پسح به شمار می‌‌‌‌ید. علاوه بر این در میشنی روش‌‌هشانا (فصل اول) آمده است: «در عَصِرِت، سرنوشت میوه‌‌هی درخت تعیین می‌‌شود».

مراسم عید شاووعوت مجموعه مخصوصی از آثار مذهبی یهود برای شب شاووعوت تالیف شده كه آن را «تیقون لیل شاووعوت» یعنی آمادگی شب شاووعوت می‌‌نامند. این مجموعه داری مطالب زیر می‌‌باشد: یتی چند از اول و آخر «پاراشا» (قسمت‌‌هیی از كتاب تورات)، شمه‌‌ی از هر یك از كتب انبیاء، ابتدی هر یك از 63 رسالات میشنا، قطعات منتخبی از كتاب عرفانی معروف «زوهر» و تفسیراتی از 613 فرامین تورات كه «اَزهارُوت» نامیده می‌‌شود. در شب اول این عید، كلیمیان در كنیساها گردهم می‌‌یند و تا با خواندن این متون و انجام مراسمی خاص، به انتظار سپیدة صبح می‌‌مانند تا همانند اجداد خود در بیابان سینا، با طلوع آفتاب ششم سیوان، تورات را دریافت كنند. به هنگام صبح و پس از تفیلا (نماز) سفر تورات با شادی از جیگاه خارج شده و تلاوت می‌‌گردد. در گذشته بین برخی یهودیان ایرانی به طور سنتی ریج بوده این است كه از اوائل شب تورات مقدس از كنیسا به منزلی برده و كسانی كه در منزل جمع می‌‌شوند تمام شب را به خواندن و تلاوت «تیقون لیل شاووعوت» می‌‌پردازند و سحرگاهان كه هنوز ستارگان در آسمان دیده می‌‌شوند با مراسم خاصی تورات را در پوشش مزین خود غرق در گُل می‌‌نمیند و در میان شادی و شعف مردم برروی دست نمازگزاران به كنیسا باز می‌‌گردانند. در بعضی از جوامع یهودی مرسوم است كه در روز شاووعوت محیط كنیسا را با گُل و سبزه مزین نموده و به نحو جالبی آن را می‌‌آریند. انجام این كار به دو علت است. اول آن كه شاووعوت روز داوری درختان میوه است. دوم به یاد بود كوه سینی كه اطراف و جوانب آن در روز شاووعوت از سبزه و گیاه پوشیده شده و مراتع سبز و خرمی را به وجود آورده بود. در برخی از جوامع مرسوم است كه روز شاووعوت از خوراكی‌‌هی لبنی و عسل و شیرینی و امثال آن استفاده می‌‌كنند و این بدان جهت است كه شریعت ا.لهی و تورات به شیر و عسل قیاس شده است. در روز دوم شاووعوت كتاب «روت» را در كنیساها قرائت می‌‌كنند و این امر علل مختلفی دارد:

 1- شاووعوت روز تولد و رحلت داوید (حضرت داود) می‌‌باشد و كتاب روت دربارة دودمان او تفسیراتی نموده است.

 2- شرحی كه درباره در كتاب روت داده شده با عید شاووعوت یا عید درو مناسبت دارد.

 3- روت یك زن جدید المذهب باوفا بود كه دین یهود را (در جهان كفر آلود 3000 سال پیش) از صمیم قلب پذیرفت، همان گونه در شاووعوت كلیه یهودیان نیز تورات را با دستورات آن پذیرفته و وفاداری خود را نسبت به آن اعلام داشتند

مقاله مرتبط

مقاله مرتبط

 مقاله مرتبط