آرزو ثنیی
دی 78
در توری مقدس، برای اولین بار دستور تعنیت (روزه) گرفتن برای روز كیپور (بخشش گناهان) در دهم ماه تیشری ذكر شده است ولی تعنیت هی دیگر تاریخ یهود با یادبود اتفاقاتی كه در مسیر خرابی بت همیقداش روی داد، مناسبت پیدا میكنند.
روزه هی دهم طوت (آغاز محاصرة اورشلیم توسط بخت النصر)، هفدهم تموز (خرابی
دیوارهی شهر اورشلیم و توقف قربانیها)، نهم آو (خرابی دو بار بت همیقداش) و سوم
تیشری (كشته شدن گدلیا بن اخیقام و سقوط حكومت یهودیان)، همگی در كتاب زخریا
(35 :7 و 19 : 8) نام برده شده اند. كلمة صُوم
تنها به معنی پرهیز از خوردن و آشامیدن نیست بلكه خودداری از لذیذ جسمانی (مانند
استحمام، استفاده از عطریات و ...) را نیز شامل میگردد. البته در كتب مقدس یهود،
نمونههی مختلفی وجود دارد كه نشان میدهد تعنیت اصولاً تنه برای ابراز پشیمانی از
گناه و بازگشت به یك زندگی سالم و طلب رحمت از خد.اوند نیست، بلكه اهداف دیگری را
نیز در بر میگیرد. انبی برای شیستگی دریافت وحی، تعنیت میگرفتند، هنگام مرگ یك
پادشاه عادل (مثل شائول) یا رهبر مذهبی تعنیت عمومی اعلام میشده است. در موقع بروز
احكام سخت (در زمان حكومت خشیارشا) استر، یهودی، ملكه ایران تعنیت سه روزه اعلام
میكند یا یهودیان غربی (اشكنازی) به مناسبت كشتارهی دسته جمعی در اروپی قرون وسطی
روز بیستم ماه سیوان را تعنیت میگیرند. مشه ربنو، حضرت موسی، قبل از دریافت تورا،
40 روز و 40 شب تعنیت گرفت. هنگام جنگ با دشمنان بت پرست، بنی اسرائیل تعنیتهی
عمومی میگرفتند تا راهنمییهی ا.لهی را بهتر درك نمیند و در ضمن معلوم شود كه
پیروزی آنها به خاطر نیروی بدنی نیست. تعنیت هی فردی برای آرامش خاطر، یا رسم تعنیت عروس و داماد در روز ازدواج یا قبل از آن برای ورود
به یك زندگی مقدس و همچنین تعنیت گرفتن در سالگرد مرگ پدر و مادر و تعنیتهی مستحب
در روزهی دوشنبه و پنجشنبه برای تزكیة نفس نیز معمول و مرسومند. تمامی قوانین
تعنیت برای افراد سالم وضع شده است و دانشمندان یهود بیماران، زنان باردار و شیرده
و زائو، دختران و پسرانی كه هنوز به سن شرعی نرسیدهاند و پیران را به شرط مشورت با
مرجع دینی مطلع و آگاه در موارد خاص معاف كردهاند. مراسم تعنیت از زمان بت همیقداش
دوم تاكنون تغییراتی كرده است. در گذشته، همراه با روزه داری، بعضی از اعمال دیگر
مانند بیرون آوردن تورا از جیگاه مخصوص بدون پوشش اصلی، زیارت قبور، نواختن شوفار،
خوابیدن روی زمین، خودداری از صحبت كردن و شنیدن موسیقی مرسوم بوده است اما امروزه،
مراسم تعنیت با خواندن قسمتهی اضافی در تفیلا (نماز) و
خواندن تورا و مزامیر مخصوص اجرا میشود. بجز تعنیت نهم آو و كیپور (كه علاوه بر
خوردن و آشامیدن، استحمام و استفاده از عطریات و لذات جسمانی دیگر ممنوع است و از
قبل از غروب روز پیش تا بعد از غروب روز بعد ادامه دارد) تعنیتهی دیگر همگی از بعد
از نیمه شب تا غروب گرفته میشوند. در زمان گذشته تعنیتهی سه روزه یا بیشتر نیز
معمول بوده اند. البته در كتب انبیا به نوعی از روزه
برمیخوریم كه به پرهیز از گوشت و مسكرات و استفاده از عطریات محدود میشده است،(حضرت
داوید، كتاب دانیل) و (شموئل 2 : 20 -16-12). در گماری براخوت آمده است كه دانشمند
یهودی دعا میكرد همانطور كه در خانة مقدس قربانی برای كفارة گناه تقدیم میشد،
همچنانكه از خون و گوشت من در این تعنیت كم شده است، همه را ی خد.ا به عنوان كفارة
گناهم بپذیر.
به عقیدة دانشمندان یهود، نخوردن و ننوشیدن، موجب بخشیش ا.لهی نمیشود بلكه تفكر در اعمال فرد، شناخت ضعفهی خود، توبه و بازگشت از گناهان و انجام اعمال حسنه به همراه تعنیت، موجب رحم و نظر خد.اوند میشوند و روزة بیجبران اعمال گذشته، مورد قبول خد.ا نیست. صدقه و تفیلا به همراه تعنیت راستین موجب رستگاری فرد و اصلاح كاستی هی جامعه میشود و موجبات رضیت پروردگاری كه محتاج تعنیت ما نیست، فراهم میشود.
