رحمن دلرحیم
خرداد 85
پس از روزشماری هفت هفته بالاخره عقربه زمان بر روی ششم ماه
عبری فرخنده و جاوید «سیوان» قرار میگیرد و عید شاووعوت فرا میرسد.
در سال 2448 عبری، 3318 سال قبل واقعهی بس عظیم و اعجازانگیز در دنیا اتفاق افتاد و دیگر هم تكرار نشد.
قوم یهود به رهبری سالار پیامبران یهود، حضرت موسی (ع) با آمادگی قبلی در پی كوه مقدس سینا (كه كوتاهترین كوههی آن دیار بود برای آموزش تواضع و فروتنی) به صورت لشكرهی منظم و با حفظ مقام و مكان یستادند. مریضهی بستری و افیلجها و كور و كرهی دیروز همه سالم و تندرست در ردیف بقیه شركت جستند، كلیه افراد قوم یهود در نهیت طهارت و امنیت سراپاگوش و آماده شنیدن برای ندی خالقشان بودند. در موقع طلوع فجر، رعد و برق در سراسر بیابان (جیی كه در تملك انسانی نبود) طنین انداخت و ابر غلیظ تمام كوه را پوشاند و آواز كرنا فضا را پر كرده و زمین و زمان را به لرزه درآورد. آن گاه دگر بار سكوت و آرامش بر همه جا مستولی گردید، دیگر صدیی شنیده نمیشد همه كس و همه چیز در سكوت مطلق به سر میبرد كه ناگهان سخنان آسمانی باقدرت شگرف از كران تا كران جهان به گوش رسید:
1- من خدا، خالق تو هستم.
2- برای تو معبودان دیگری نباشد.
3- نام خدا را بیهوده بر زبان مبر.
4- شبات (شنبه) را یاد كن و (قوانین) آن را رعیت نما.
5- پدر و مادرت را احترام نما.
6- قتل مكن.
7- زنا مكن
8- دزدی مكن.
9- شهادت دروغ مده.
10- حسادت مورز.
نحوه تجلی خداوند در كوه سینی در متن تورات مقدس (سفر خروج فصل 19) تصویر شده است.
هر چند كه درك این مطلب (دیده شدن صداها) برای اذهان مشكل است.
(تمام قوم صداها را میدیدند سفر خروج 18: 20) در رویات یهود درباره كیفیت تجلی الهی به گونهی بحث میشود كه این واقعه به عنوان یك مفهوم جهانی و نه منحصر به قومی خاص مطرح میگردد. به عنوان مثال گفته شده است كه واقعه اعطی كلام خداوند در بیابان واقع شد و بیابان به خصوص در آن دوره تحت تملك هیچ حاكم و قومی نبود و ملتی نمیتوانست ادعا كند كه قوانین خداوند تنه برای گروه خاصی از انسانها صادر گشته است و همچنین گفته شده است كه ندی پروردگار به طور معجزهآسا و همزمان به كلیه زبانهی موجود آن دوران شنیده شد تا تمام ملل دنیا قادر به درك مستقیم كلام خالق خود باشند. عید شاووعوت گرچه از نظر زمانی كوتاهتر از عید پسح (فطیر) و عید سوكوت (سیبانها) میباشد لیكن از لحاظ كیفی پیامآور توحید و در حقیقت روز تولد دین یهود است. قوم یهود پس از تحمل 210 سال بردگی جسمی و فكری در نیمه ماه عبری نیسان از مصر خارج گشت پس از مشاهده معجزات الهی در طی حركت در بیابان مبانی اعتقاد خویش به خدا را محكمتر ساخته در اوائل ماه عبری سیوان آماده قبول تورات شد. با نزول تورات رسوبات فكر بردگی زدوده شد و آلام ناشی از 210 سال كار سخت توانفرسا درمان پذیرفت. اگر پسح سرآغاز آزادی از بردگی است عید شاووعوت معرف كیفیت آزادی تحت لوی قانون و اخلاق میباشد. بعد از این واقعه بنیاسرائیل به صورت اولین جامعه موحد و یكتاپرست تشكیل شد. چنانچه به فرمانهی خداوند به دقت توجه كنیم همه این فرمانهی جهان شمول و عام است و هیچ نژاد، قوم یا قبیلهی در آن مطرح نیست توحید ناب و خالص است و هیچ پیریه قوم گریانهی در آن وجود ندارد و خداوند فرمانهی خود ر برای عالمیان و آدمیان صادر كرده است.
اگر به یه اول فصل بیستم كتاب خروج كه شروع ده فرمان است توجه كنیم میفرمید: یعنی خداوند (كُل) این مطالب (دهفرمان- تورا) ر این چنین كلام فرمود».
رَشی (بزرگترین مُفسر كتب مقدس) در تفسیر این یه میگوید كه كلمه بن (كُل) و تمام، در این جا به معنی آن است كه مجموعه ده فرمان تماماً به یك باره و به صورت یك كلام واحد از جانب خداوند صادر گشت. امری كه هرگز و به هیچ وجه از هیچ انسانی ساخته نیست و این یكی از معجرات اعطی تورا در كوه سینی بود. هدف از بیان این موضوع، تنها نشان دادن قدرت خداوند در بیان یك باره دهفرمان نیست. بلكه منظور اصلی آن است كه نشان داده شود اصولاً مجموعه دهفرمان تورات، كه اساس تعالیم تورات را تشكیل میدهند، همانند نحوه اعلام آنها، تماماً یكپارچه هستند و یك قصد واحد الهی ر برای جامعه بشری عنوان میكنند.
كلمه بن (كُل) كل و تمام به دو معنا به كار میرود اول آن كه عبارت «كُل» به معنی جمع شدن چندین جزء متفاوت است. مفهوم دوم این است كه تمام اجزی یك مجموعه با یكدیگر وابسته و یكی هستند و به همین دلیل نمیتوانند تحت یك عنوان جمع شوند. همین معنی دوم است كه «رَشی» آن را مقصود اصلی خداوند از به كار بردن كلمه بن (كل) در رابطه با فرمانهی تورات میداند. بنیاسرائیل در واقعه شاووعوت و در پی كوه سینی به طور یك صدا تمامی اصول و احكام تورات را پذیرفتند و متعهد به اجراء «كُل» آنها شدند در تورات سفر خروج فصل 19 یه 8 آمده: عالذع بن رلح اتسع عافدقع بن فصق سزق ر"ذلصر «یعنی كُل آن قوم با یكدیگر جواب دادند و گفتند: كل آن چه كه خداوند فرموده است انجام میدهیم» عید شاووعوت برخلاف سیر اعیاد، میصواهیی (فرمان یا احكام الهی) خاص همانند خوردن فطیر یا ساختن سوكا (سیبان) را به همراه ندارد اما در حقیقت مهمترین میصوی این عید همان مطالعه تورات و تعمق در فرمانهی آن میباشد.
اسامی مختلف عید شاووعوت :
1- (شاووعوت): متداولترین نام این عید همان شاووعوت است كه معنی فارسی آن «هفته ها» میباشد. این عید بدان جهت ب این نام خوانده میشود كه درست هفت هفته بعد از شمردن «عُومِر» كه از شب دوم پسح شروع میگردد جشن گرفته میشود. در تورات مقدس سفر تثنیه فصل 16 یه 9 آمده: هفت هفته برای خود بشمار، در ابتدی نهادن داس در محصول خود، شمردن هفت هفته را شروع كن و عید هفتهها را به درگاه خدی خالقت نگاهدار. شاووعوت تنها به معنی «هفتهها» نیست بلكه به معنی «سوگندها» نیز میباشد. این نام نموداری از سوگندهی متقابل بین خداوند و فرزندان اسرائیل میباشد كه در روز نزول تورات هر دو سوگند یاد نمودند كه تا ابد نسبت به هم وفادار باشند.
2- (هقاصیر) عید درو: در سرزمین مقدس این عید با فصل درو گندم مصادف میشد اولین محصول خرمن تازه به صورت دو قرص نان سفید به حضور الهی اهداء میگردید. در سفر خروج فصل 23 یات 16 و 19 آمده: «و در عید درو، نوبرانه محصولاتت را كه در كشتزار كاشتهی، اولین نوبرانه زمینت را به خانه خداوند خالقت تقدیم كن ....»
3- (یوم هَبیكوریم) عید اهداء نوبر میوهجات. در روزگاران پیشین كه معبد مقدس آباد بود با اتمام درو غلات و جمعاوری محصولات درختان، هدیهی به نام بیكوریم به عنوان سپاس و قدردانی از مراحم الهی به معبد میآوردند. در سفر اعداد فصل 28 یه 26 آمده : «در روز تقدیم نوبرانه، وقعی ه شما هدیه آردی به حور خداوند تقدیم میدارید، در زمان شاووعوت برای شما اجتماع مقدس باشد».
4-(زَمن مَتَن توار): روز شنبه ششم ماه عبری سیوان 2448/ (3318 سال قبل) خداوند ده فرمان را از كوه سینی شنواند. در كتاب نماز اعیاد آمده: كه در موقع نماز شاووعوت این عید با عبارت «زمان اعطاء تورات» نام برده میشود.
5-(عَصِرِت): «اجتماع با شكوه» در كتاب میشنا و تلمود عید شاووعوت به نام «عصرت» به معنی «اجتماع باشكوه» یا «اختتام عید» نامیده شده است. همانطوری كه «شمینی عَصِرِت» خاتمه عید سوكوت را اعلام میكند. شاووعوت نیز در حقیقت دنباله و خاتمه عید پسح به شمار میید علاوه بر این در میشنی روُش هَشانا فصل اول آمده: در عصرت «سرنوشت میوه هی درختی تعیین میشود».
در پیان اشارهی مختصر به مراسم عید شاووعوت میشود:
1- رسم است كه شب اول شاووعوت با تجمع در كنیساها تا صبح بیدار و با خواندن متون ترتیب داده شده در سیدورهی (كتاب نماز) مختص به این شب برای فرا رسیدن روز شاووعوت و اعطی تورات انتظار میكشند.
2- در بعضی از جوامع یهودی مرسوم است كه روز شاووعوت محیط كنیسا را با گل و سبزه مزین نموده. انجام این كار به دو علت است اول آن كه این روز، روز داوری درختان میوه است و دوم به یادبود كوه سینی كه اطراف و جوانب آن در روز شاووعوت از سبزه و گیاه پوشیده شده و مراتع سبز و خرمی را به وجود آورده بود.
3- در روز شاووعوت، موقعی كه ده فرمان آسمانی از روی تورات قرائت میشود كلیه حضار بر پا یستاده و به سخنان خواننده گوش میدهند.
4- در برخی از جوامع مرسوم است كه در روز شاووعوت از خوراكیهی لبنی و عسل و شیرینی و امثال آن استفاده میكنند و این بدان جهت است كه تورات به شیر و عسل قیاس شده است.
5- مرسوم است كه در روز دوم شاووعوت كتاب روت را در كنیساها قرائت میكنند این امر علل مختلفی دارد: الف – شاووعوت روز تولد و رحلت حضرت داود (ع) میباشد و كتاب روت درباره دودمان او توضیحاتی داده است. ب – شرحی كه درباره درو در كتاب روت داده شده با عید شاووعوت یا عید درو مناسبت دارد ج – روت یك جدیدالمذهب باوفیی بود كه دین یهود را از صمیم قلب پذیرفت، در شاووعوت كلیه یهودیان نیز تورات را با همه دستورات آن پذیرفتند و وفاداری خود را نسبت به آن اعلام داشتند.
