آرش آبیی
اردیبهشت 78
| 1. من خدا خالق تو هستم |
|
6. قتل مكن |
| 2. برای تو معبودان دیگری نباشد | 7. زنا مكن | |
| 3. نام خداوند را بیهوده بر زبان مبر | 8. دزدی مكن | |
| 4. شبات را یاد كن و آن را رعیت نما | 9. شهادت دروغ مده | |
| 5. پدر و مادرت را احترام نما | 10. به داریی همنوعت حسد مبر |
ششم ماه عبری سیوان به عنوان جشن شاووعوت (عید هفته ها) نامیده میشود. پس از هفت هفته شمارش یام عومر كه از جشن پسح (عید خروج از مصر) آغاز شده بود، این جشن كه به مدت دو روز برگزار میشود فرا میرسد. از جمله مناسبت هی این عید، جشن درو نوبرانة میوه ها و غلات (بیكوریم) و تقدیم آن به درگاه خداوند است كه نام– عید درو – معرف آن است. همچنین در تلمود به آن نام– عَصِرِت- به معنی اجتماع نیز داده شده كه نشانگر گردهمیی زائرین در این زمان در معبد مقدس (بت همیقداش) است. اما مهمترین مناسبت این جشن، سالگرد اعطی مستقیم فرمانهی خداوند به نبی اسرائیل پس از گذشت هفت از زمان خروج از مصر است. در این روز بود كه جلال خداوند در كوه سینی و در نظر تمام قوم آشكار شد و او كلام خود را بطور مستقیم به آنها اعلام فرمود.
نحوة تجلی حُداوند در كوه سینی در متن تـورا (سفر شموت 19) تصویر شدهاست، هر چند كه درك آن مانند دیدهشدن صداه برای اذهان مشكل مینمید. در رویات یهود دربارة كیفیت تجلی ا.لهی به گونهی بحث میشود كه این واقعه به عنوان یك مفهوم جهانی - و نه منحصر به قومی خاص - مطرح گردد. به عنوان مثال گفته شده است كه واقعة اعطی كلام حُداوند در بیابان واقع شد و بیابان - بخصوص در آن دوره - تحت تملك هیچ حاكم و قومی نبود و ملتی نمیتوانست ادعا كند كه قوانین حُداوند تنه برای گروه خاصی از انسانها صادر گشته است. همچنین گفته شده است كه ندی پروردگار بطور معجزه آسا و همزمان به كلیة زبانهی موجود آن دوران شنیده شد تا تمام ملل دنیا قادر به درك مستقیم كلام خالق خود باشند.
***
مفهوم حقیقی یمان به خدا
در مفهوم اول نهفته است
اولین فرمان از مجموعة ده كلام خداوند كه در واقعة شاووعوت به بنی اسرائیل اعلام شد، چنین است(شموت 20:2):
من خدا، خالق تو هستم، كه تو را از سرزمین مصر، از خانة بردگی خارج ساختم
ین جمله، اولین كلام رسمی و مستقیم حُداوند با یك ملت است. او قبل از این بارها خود را به اجداد آنها مانند ابراهیم، اسحق و یعقوب شناسانده بود، اما ینان افرادی عالی مرتبه بودند كه با تلاش و ادراك عمیق خود به مفهوم حقیقی خدا و آفرینش دست یافته بودند. اكنون خداوند خود را به یك ملت - كه واسطهی برای انتقال و انتشار توحید و دانش ا.لهی در جهان آن روز است - معرفی میكند و این نحوة معرفی بید اساس یمان ا.لهی ر برای عامی ترین انسانها نیز به سادگی روشن نمید. او كلام خود را ینچنین آغاز مینمید: من حُدی خالق تو هستم ... . ظاهرا همین جمله برای یمان و شناخت او كافی است، اما او میل است كه یات و نشانه هی خود را نیز در این معارفه به انسان نشان دهد تا با مشاهدة آنها در این جهان، وجود حُداوند در ذهن یادآوری گردد. براستی چه اثر و نشانهی بهتر از همین جهان میتواند وجود خالق را یادآور شود ؟ پس انتظار میرود كه او ابزار شناخت خود را ینچنین ارائه نمید : " من هستم حُدی خالق تو، كه زمین و آسمانها را آفریدم" . ولی او چنین معرفتی ر برای یمان كافی نمیداند. بله، او حُدیی است كه جهان را با تمام عظمت، نظم، شگفتیها و پیچیدگیهیش خلق كردهاست. این درجه از آگاهی و یمان لازم است، اما انسان پس از آن چه میاندیشد؟ یا حُداوند پس از آفرینش اولیه، به كناری نشسته و تنها نظارهگر چرخش افلاك در مدارات و روند خودبخود پدیدههی طبیعی و گذران زندگی انسانها به هر صورت و بدون هیچگونه دخالت خارجی است ؟ یا هدف از آفرینش با خلق آسمانها و زمین به بهترین وجه ممكن تامین گشتهاست؟
او خود به این ابهام پاسخ میدهد : من هستم حُدی خالق تو كه تو را از سرزمین مصر، از خانة بردگی خارج ساختم. حُداوند به صراحت اعلام میكند كه نه تنها آفرینندة جهان است، بلكه همواره ناظر بر حركات و پدیده هی جهان (حتی در حد جزئیات) است و بطور مستقیم بر همة مراحل زندگی انسان دخالت دارد و خروج از مصر نشانة این حضور و دخالت دائمی است. او انسان را بازیگر اصلی این جهان میداند، زیرا همانگونه كه از معجزات عظیم خروج بنی اسرائیل از مصر پیداست، او همة عوامل و پدیدههی خلقت را حتی در خلاف جهت طبیعی آنها بكار میگیرد ت این انسان را از بردگی فرعون خارج سازد. هدف از آفرینش تنها ب این بیان - البته با لفظ انسانی - كامل میشود : خروج از سرزمین بندگی و بردگی فرعون و رهیی و آزادی برای عبادت خالق. حُداوند جهان را آفرید، ام این پیان خواستة او نیست، بلكه هدف نهیی با تكامل انسان از طریق یمان به وجود حُداوند و ناظر دانستن او بر اعمالش تحقق مییابد. یة اول ده فرمان با كوتاه ترین و در عین حال صریح ترین صورت ممكن، یكی از پیههی اعتقادی مكتب ا.لهی را بیان میكند ك حضور حُداوند با نظارت و خالت ارادة او در هر زمان و مكان یكی شمرده میشود.
